v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Pryzmat: geometria, minimalne odchylenie i pomiar współczynnika · 1 min czytania

Niesymetryczny tor i jego odwrócenie

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Wąska wiązka pada w powietrzu n₀=1 na pryzmat o A=50° i n=1,4 pod kątem i=40°. Oblicz oba kąty wewnętrzne, kąt wyjścia i odchylenie. Następnie odwróć tor: światło wchodzi od strony dawnego wyjścia. Jaki kąt padania należy wybrać i jakie otrzymasz odchylenie? Zakładamy przejście przez dwie ściany bez trafienia w podstawę.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Po pierwszym zastosowaniu prawa załamania użyj r₂=A−r₁. Przy odwróceniu zamienią się role ścian; sprawdź to w równaniach, zamiast zakładać ponownie i=40°.

Rozwiązanie

Pierwsza i druga ściana

Współczynnik względny wynosi μ=1,4/1=1,4. Na wejściu:

\sin r_1=\frac{\sin40^\circ}{1{,}4}\approx0{,}459134,\qquad r_1\approx27{,}33124^\circ.

Druga normalna ma inne położenie. Kąt padania na wyjściu to r₂=50°−27,33124°≈22,66876°, a nie 27,33124°. Sprawdzamy dziedzinę: 1,4 sin r₂≈0,539564<1. Wiązka może wyjść. Otrzymujemy e=arcsin(0,539564)≈32,65397°.

Odchylenie ze zmian kierunku

Pierwsza zmiana wynosi 40°−27,33124°=12,66876°. Druga: 32,65397°−22,66876°=9,98521°. Ich suma jest równa:

\delta=40^\circ+32{,}65397^\circ-50^\circ=22{,}65397^\circ.

Obie składowe są dodatnie. Na wejściu promień zbliża się do normalnej, na wyjściu od niej odchodzi. Wszystkie kąty odnoszą się do jednej wiązki, nie do odbić częściowych.

Odwrócona droga

Od dawnego wyjścia trzeba padać pod kątem 32,65397°. Wtedy sin r′₁=sin 32,65397°/1,4=sin 22,66876°, więc r′₁=22,66876°, a r′₂=27,33124°. Drugie prawo załamania daje sin e′=1,4 sin 27,33124°=sin 40°. Zatem e′=40° i δ′=32,65397°+40°−50°=22,65397°.

Wynik: r₁≈27,33124°, r₂≈22,66876°, e≈32,65397°, δ≈22,65397°. Zamiana kierunku biegu nie zmienia odchylenia co do wartości. Ponowne ustawienie 40° przy odwróconej stronie nie odtwarzałoby tej samej drogi. Odwracalność nie oznacza, że w ogóle każdy tor przez pryzmat jest symetryczny.

Powiązana teoria

Promień w pryzmacie: dwie normalne i warunek wyjścia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.