v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Rysunki i schematy: obwody, optyka i pola · 1 min czytania

Soczewka rozpraszająca: który promień trzeba przedłużyć?

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 16.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Soczewka rozpraszająca ma f=−6 cm. Przedmiot wysokości 3 cm stoi 12 cm przed nią. Narysuj promień równoległy i centralny oraz znajdź obraz. Soczewka jest w x=0.

Dalsze części: b) Oblicz q oraz wysokość dla przedmiotu 6 cm przed tą samą soczewką. c) Czy dowolny rzeczywisty przedmiot przed idealną soczewką rozpraszającą da tu obraz rzeczywisty?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Promień równoległy wychodzi tak, jakby pochodził z ogniska po stronie przedmiotu.

Rozwiązanie

Rozpraszanie i obraz pozorny

Promień po soczewce z punktu (0,3) cm rozchodzi się w prawo i w górę, a jego przedłużenie przechodzi przez (−6,0). Promień centralny przechodzi przez (−12,3) i (0,0). Przedłużenia promieni wychodzących przecinają się w (−4,1) cm. Zatem q=−4 cm, m=1/3: obraz pozorny, prosty, pomniejszony. Nie prowadzimy rzeczywistego promienia od soczewki do lewego ogniska.

Rozwiązanie soczewki rozpraszającej: przedmiot (−12 cm, 3 cm), pozorny obraz (−4 cm, 1 cm).
Rozwiązanie soczewki rozpraszającej: przedmiot (−12 cm, 3 cm), pozorny obraz (−4 cm, 1 cm). Powiększ rysunek

Przesunięty przedmiot

1/q=−1/6−1/6=−1/3, więc q=−3 cm. Powiększenie−q/p=1/2 daje wysokość 1,5 cm. Obraz pozostaje po stronie przedmiotu, prosty i pomniejszony.

Wniosek dla dodatniego p

Przy f<0 i p>0 różnica 1/f−1/p jest ujemna, zatem q<0. W tym układzie rzeczywisty przedmiot nie daje rzeczywistego obrazu. Nie jest to twierdzenie o każdej wielosoczewkowej konstrukcji z takim elementem: wiązka zbieżna padająca na soczewkę może odpowiadać innym warunkom przedmiotowym. Zawsze najpierw ustalamy, jaki rodzaj wiązki opisuje p.

Powiązana teoria

Konstrukcja obrazu w soczewce: rzeczywiste promienie i przedłużenia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.