v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Mechanika relatywistyczna · 2 min czytania

Zadanie 1 - Mechanika relatywistyczna - odległość między cząstkami

Opublikowano: 27.03.2011 · Ostatnio zmieniany: 02.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(1 głos) . Średnia ocena: 5.00 z 5.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dwie cząstki o jednakowych prędkościach v=0.75c poruszają się po jednej prostej i padają na tarczę w odstępie czasu t=10^-8 s. Obliczyć odległość między tymi cząstkami w locie w układzie odniesienia związanym z nimi.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

1. Co mierzy podany odstęp czasu?

Niech S będzie układem nieruchomej tarczy, a S′ wspólnym układem spoczynkowym obu cząstek. Przed uderzeniami cząstki lecą w tym samym kierunku z jednakową szybkością v = 0,75c; ich wzajemna odległość w S′ pozostaje stała. Podany \Delta t_0=10^{-8}\,\mathrm s jest odstępem między uderzeniami w ten sam punkt tarczy, mierzonym zegarem tarczy. Nie jest odstępem czasowym mierzonym jednym zegarem którejś cząstki.

2. Najpierw odległość w układzie tarczy

W chwili uderzenia pierwszej cząstki druga ma jeszcze do tarczy drogę L. Pokona ją ze stałą szybkością v w czasie Δt₀, zatem L=v\Delta t_0. To odległość między położeniami obu cząstek wyznaczonymi jednocześnie w S.

3. Długość spoczynkowa i poprawny pierwiastek

Odległość L₀ wyznaczona jednocześnie w S′ jest długością spoczynkową tego układu dwóch cząstek. Skrócenie długości daje L=L_0/\gamma, więc:

L_0=\gamma L=\gamma v\Delta t_0=\frac{v\Delta t_0}{\sqrt{1-v^2/c^2}},\qquad \gamma=\frac1{\sqrt{1-v^2/c^2}}.

W mianowniku jest pierwiastek. Opuszczenie go zmieniłoby γ na γ² i nie byłoby równoważnym przekształceniem.

Dwie jednoczesne pozycje cząstek w układzie tarczy i w ich układzie spoczynkowym; długość L zero jest większa od L.
Każdy panel pokazuje własną chwilę jednoczesnego pomiaru końców. L = vΔt₀ w S, a L₀ = γL w S′. Te same dwa uderzenia zachodzą w jednym miejscu tylko w układzie tarczy.

4. Podstawienie bez przeskoku algebraicznego

1-\frac{v^2}{c^2}=1-\left(\frac34\right)^2=\frac7{16},\qquad \gamma=\frac4{\sqrt7}.

L_0=\frac4{\sqrt7}\cdot\frac34c\Delta t_0=\frac3{\sqrt7}c\Delta t_0=\frac{3\sqrt7}{7}c\Delta t_0.

Dla dokładnej wartości SI c = 299 792 458 m/s:

L_0=\frac3{\sqrt7}\,(299792458\,\mathrm{m/s})(10^{-8}\,\mathrm s)\approx3{,}3993\,\mathrm m\approx3{,}40\,\mathrm m.

Odpowiedź: w układzie spoczynkowym cząstek odległość wynosi około 3,40 m. Przy szkolnym c ≈ 3·10⁸ m/s dostaniemy około 3,402 m, co po rozsądnym zaokrągleniu daje tę samą odpowiedź. Jednostki m/s razy s skracają się do metra.

5. Sprawdzenie przez transformację dwóch zdarzeń

W S oba uderzenia mają \Delta x=0. Transformacja Lorentza daje:

\Delta t^\prime=\gamma\left(\Delta t_0-\frac{v\Delta x}{c^2}\right)=\gamma\Delta t_0,\qquad \Delta x^\prime=\gamma(\Delta x-v\Delta t_0)=-\gamma v\Delta t_0.

W S′ tarcza porusza się w lewo. Między uderzeniami pokonuje odległość |\Delta x^\prime|=L_0 od miejsca pierwszego uderzenia do położenia drugiej cząstki przed jej uderzeniem. Zatem wcześniejszy zapis L_0=v\Delta t^\prime jest poprawny, jeśli wyraźnie zdefiniujemy Δt′ jako czas między uderzeniami w S′. Te zdarzenia nie zachodzą w tym samym miejscu w S′, więc Δt′ nie jest ich czasem własnym.

Kontrola: L₀ > L ≈ 2,248 m, bo γ > 1. Dla v/c dążącego do zera iloraz L₀/L dąży do 1; zostaje klasyczna zależność L ≈ vΔt₀. Wzajemne spoczywanie cząstek nie oznacza, że uderzają w ruchomą tarczę w tej samej chwili.

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.