v2.0.9794.34739
Fizyka dla każdego
Czasoprzestrzeń i kinematyka relatywistyczna · 1 min czytania

Dwa zegary spotykają się po dziesięciu sekundach

Opublikowano: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Zegary A i B spotykają się w x = 0 przy t = 0 i zerują wskazania. A pozostaje w x = 0. B porusza się przez 5,00 s czasu S z +0,60c, po czym wraca z −0,60c przez kolejne 5,00 s. Pomijamy grawitację; zmianę kierunku traktujemy jako granicę bardzo krótkiego manewru idealnego zegara. Oblicz wskazania przy ponownym spotkaniu. Porównaj je z pierwiastkiem z interwału między początkiem i końcem podróży. Co zmieniłoby dodanie 2,00 s postoju w S w punkcie nawrotu?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Sumuj Δt√(1 − v²/c²) dla każdego odcinka. Podczas postoju w S czynnik ten wynosi jeden; zegar w domu także czeka o dwie sekundy dłużej.

Rozwiązanie

Każdy odcinek wnosi własny czas

A spoczywa w S, więc odmierza 10,00 s. Dla B w obu odcinkach γ = 1,25. Znak prędkości zmienia się, ale jej kwadrat pozostaje taki sam:

\tau_B=5{,}00\,\mathrm s\sqrt{1-0{,}60^2}+5{,}00\,\mathrm s\sqrt{1-0{,}60^2}=8{,}00\,\mathrm s.

W punkcie nawrotu x/c = 0,60 · 5,00 s = 3,00 s. To wygodna współrzędna pozioma: odległość została podzielona przez c, a nie zastąpiona czasem podróży.

Linie świata dwóch zegarów na osiach x podzielone przez c w sekundach i t w sekundach. A pozostaje przy x zero od t zero do 10. B biegnie przez punkt x/c 3 s, t 5 s i wraca do x zero, t 10 s. Na obu odcinkach B upływają po 4 s czasu własnego.
Skale obu osi są jednakowe; światło miałoby nachylenie ±1. Zegar B zmienia układ spoczynkowy podczas nawrotu. Powiększ rysunek.

Sam interwał końców odpowiada prostej trajektorii

Między wspólnymi zdarzeniami początku i końca Δx = 0 oraz Δt = 10,00 s. Dlatego √(Δs²)/c = 10,00 s. To wskazanie A, którego linia świata jest prosta. Nie wolno użyć tej wartości zamiast sumy po łamanej trajektorii B. Zdarzenia końcowe są wspólne, ale drogi zegarów różne.

Opis nie jest symetryczny przez całą podróż: A pozostaje w jednym układzie inercjalnym, a B zmienia kierunek i swój układ spoczynkowy. Nie rozstrzygamy wyniku przez stwierdzenie, kto „naprawdę się porusza”, ani przez odejmowanie arbitralnej poprawki za przyspieszenie. Liczymy czas po zadanej trajektorii.

Dodatkowy postój

Przy postoju trwającym 2,00 s w S zegar B jest w tym czasie nieruchomy, więc dolicza całe 2,00 s. Spotkanie następuje teraz przy t = 12,00 s. A wskazuje 12,00 s, a B 10,00 s; różnica nadal wynosi 2,00 s. Dodatkowy czas spoczynku nie usuwa wcześniejszej różnicy.

Dla manewrów o skończonym czasie należałoby znać v(t) również podczas hamowania i rozpędzania, a potem całkować. Podane liczby opisują określony model graniczny, nie pomiar pracy rzeczywistego zegara przy nieograniczonym przeciążeniu.

Powiązana teoria

Interwał i przyczynowość: co pozostaje wspólne dla różnych obserwatorów?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.