v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Relatywistyczne kierunki wiązek, czasy sygnałów i aberracja światła · 1 min czytania

Nieznany zegar źródła rozpoznany z dwóch przeciwnych kierunków

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Jedno źródło porusza się jednostajnie wzdłuż +x między dwoma nieruchomymi detektorami na tej samej osi. Wysyła impulsy z nieznanym stałym okresem własnym T₀, widoczne po obu stronach. Detektor przed źródłem, odbierający promienie w kierunku +x, mierzy T₊ = 2,00 ns; detektor za źródłem, odbierający promienie w kierunku −x, mierzy T₋ = 8,00 ns. Wyznacz V/c, γ, T₀ oraz odstęp emisji w laboratorium. Czy do tego obliczenia potrzebujemy równych odległości obu detektorów i wspólnego zera ich zegarów? Wyjaśnij, czego nie dałoby się rozstrzygnąć z samego T₋.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Napisz osobne równania dla T₊ i T₋. Ich różnica podzielona przez sumę usuwa nieznany okres; ich iloczyn usuwa czynnik γ²(1 − β²).

Rozwiązanie

Ten sam generator daje dwa równania

Przedni promień ma cos θ = +1, tylny cos θ = −1. Dlatego:

T_+=\gamma T_0(1-\beta),\qquad T_-=\gamma T_0(1+\beta).

Odejmowanie i dodawanie stron daje T₋ − T₊ = 2γT₀β oraz T₋ + T₊ = 2γT₀. Zatem:

\beta=\frac{8{,}00-2{,}00}{8{,}00+2{,}00}=0{,}60,\qquad \gamma=\frac1{\sqrt{1-0{,}60^2}}=1{,}25.

Dodatni znak jest zgodny z krótszym odstępem z przodu. Teraz mnożymy oba równania:

T_+T_-=\gamma^2T_0^2(1-\beta^2)=T_0^2,\qquad T_0=\sqrt{2{,}00\cdot8{,}00}\,\mathrm{ns}=4{,}00\,\mathrm{ns}.

Okres własny wynosi 4,00 ns, a częstotliwość powtarzania 250 MHz. Odstęp emisji w S to γT₀ = 5,00 ns. W tym czasie źródło przesuwa się o V · 5,00 ns = 0,60c · 5,00 ns. Zmiana czasu drogi jest więc równa 3,00 ns: przedni odstęp 5 − 3 = 2 ns, tylny 5 + 3 = 8 ns. To bezpośrednia kontrola wyniku.

Co musi być wspólne, a co nie?

Nie potrzebujemy równych odległości. Stała odległość początkowa wnosi do wszystkich czasów danego detektora ten sam składnik i znika w różnicy. Nie potrzebujemy również wspólnego zera zegarów, ponieważ porównujemy odstępy. Potrzebne są jednak zgodne jednostki i poprawne skale czasu obu zegarów, identyfikacja kolejnych impulsów oraz pewność, że oba odbiorniki obserwują ten sam stabilny generator. Źródło podczas użytego zapisu musi pozostawać między nimi.

Sam odczyt T₋ = 8 ns dopuszcza na przykład nieruchome źródło o T₀ = 8 ns albo źródło z β = 0,60 i T₀ = 4 ns. Jest jedno równanie dla dwóch niewiadomych. Drugi kierunek rozdziela te możliwości. Wynik: V = 0,60c, γ = 1,25, T₀ = 4,00 ns i laboratoryjny odstęp emisji 5,00 ns.

Powiązana teoria

Sygnał z ruchomego źródła: chwile emisji, odbioru i powrotu echa

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.