v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Ruch, potencjał, pola i przepływ ładunku · 1 min czytania

Światło wysłane o dziewięćset metrów wyżej

Opublikowano: 14.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 16.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Nieruchomy nadajnik wysyła pionowo w górę światło o częstotliwości 6·10¹⁴ Hz do nieruchomego odbiornika 900 m wyżej. Przyjmij g=10 m/s², c=3·10⁸ m/s oraz (f_{\mathrm{nad}}-f_{\mathrm{odb}})/f_{\mathrm{nad}}\approx g\Delta h/c^2. Oblicz spadek częstotliwości i powiedz, czy odbierana długość fali jest większa, czy mniejsza.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

To przesunięcie grawitacyjne między nieruchomymi obserwatorami, nie efekt Dopplera od ruchu nadajnika.

Rozwiązanie

Co oznacza podany ułamek?

Licznik fₙₐd−fₒdb jest dodatni, jeśli światło traci częstotliwość w drodze w górę. Mianownik jest częstotliwością nadajnika. Podany wzór określa względny spadek, który trzeba pomnożyć przez fₙₐd, aby otrzymać różnicę w hercach.

Rachunek rzędu wielkości

Dla 900 m mamy gΔh=9000 m²/s². Po podzieleniu przez 9·10¹⁶ m²/s² otrzymujemy 10⁻¹³. Mnożenie przez 6·10¹⁴ Hz daje 60 Hz. Częstotliwość odbierana nadal jest bliska 6·10¹⁴ Hz; 60 Hz jest tylko małą różnicą dwóch dużych wartości.

U obu obserwatorów lokalnie obowiązuje λ=c/f. Przy mniejszej odbieranej częstotliwości długość fali jest większa. Nie zmniejszamy lokalnej szybkości światła, aby wyjaśnić efekt.

Wynik

Stosunek g\Delta h/c^2=10^{-13}. Spadek częstotliwości wynosi więc 6\cdot10^{14}\cdot10^{-13}=60\ \mathrm{Hz}. Dla lokalnego pomiaru \lambda=c/f, zatem mniejsza częstotliwość oznacza większą długość fali.

Odpowiedź: częstotliwość maleje o około 60 Hz, a długość fali rośnie. Zmiana stanowi bardzo małą część częstotliwości światła, nie 60 Hz całej częstotliwości odebranego sygnału.

Kontrola znaku i dodatkowe porównanie

Jest to przesunięcie ku czerwieni. Początkowa długość fali wynosi c/f=5·10⁻⁷ m, czyli 500 nm. Względny wzrost długości fali jest w pierwszym przybliżeniu równy 10⁻¹³; bezwzględnie około 5·10⁻²⁰ m. To bardzo mała zmiana, zgodna z niewielką różnicą wysokości. Przy wysłaniu światła w dół znak zmiany częstotliwości byłby przeciwny w tych samych założeniach.

Powiązana teoria

Grawitacja i czas: pierwszy krok w ogólną teorię względności

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.