Światło wysłane o dziewięćset metrów wyżej
Nieruchomy nadajnik wysyła pionowo w górę światło o częstotliwości 6·10¹⁴ Hz do nieruchomego odbiornika 900 m wyżej. Przyjmij g=10 m/s², c=3·10⁸ m/s oraz (f_{\mathrm{nad}}-f_{\mathrm{odb}})/f_{\mathrm{nad}}\approx g\Delta h/c^2. Oblicz spadek częstotliwości i powiedz, czy odbierana długość fali jest większa, czy mniejsza.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
To przesunięcie grawitacyjne między nieruchomymi obserwatorami, nie efekt Dopplera od ruchu nadajnika.
Rozwiązanie
Co oznacza podany ułamek?
Licznik fₙₐd−fₒdb jest dodatni, jeśli światło traci częstotliwość w drodze w górę. Mianownik jest częstotliwością nadajnika. Podany wzór określa względny spadek, który trzeba pomnożyć przez fₙₐd, aby otrzymać różnicę w hercach.
Rachunek rzędu wielkości
Dla 900 m mamy gΔh=9000 m²/s². Po podzieleniu przez 9·10¹⁶ m²/s² otrzymujemy 10⁻¹³. Mnożenie przez 6·10¹⁴ Hz daje 60 Hz. Częstotliwość odbierana nadal jest bliska 6·10¹⁴ Hz; 60 Hz jest tylko małą różnicą dwóch dużych wartości.
U obu obserwatorów lokalnie obowiązuje λ=c/f. Przy mniejszej odbieranej częstotliwości długość fali jest większa. Nie zmniejszamy lokalnej szybkości światła, aby wyjaśnić efekt.
Wynik
Stosunek g\Delta h/c^2=10^{-13}. Spadek częstotliwości wynosi więc 6\cdot10^{14}\cdot10^{-13}=60\ \mathrm{Hz}. Dla lokalnego pomiaru \lambda=c/f, zatem mniejsza częstotliwość oznacza większą długość fali.
Odpowiedź: częstotliwość maleje o około 60 Hz, a długość fali rośnie. Zmiana stanowi bardzo małą część częstotliwości światła, nie 60 Hz całej częstotliwości odebranego sygnału.
Kontrola znaku i dodatkowe porównanie
Jest to przesunięcie ku czerwieni. Początkowa długość fali wynosi c/f=5·10⁻⁷ m, czyli 500 nm. Względny wzrost długości fali jest w pierwszym przybliżeniu równy 10⁻¹³; bezwzględnie około 5·10⁻²⁰ m. To bardzo mała zmiana, zgodna z niewielką różnicą wysokości. Przy wysłaniu światła w dół znak zmiany częstotliwości byłby przeciwny w tych samych założeniach.
Powiązana teoria
Grawitacja i czas: pierwszy krok w ogólną teorię względności
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto