v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Statystyki kwantowe: obsady, spin i idealny gaz Fermiego · 1 min czytania

Kiedy wolno pominąć znak w mianowniku? Dokładny próg błędu 1%

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla tej samej dodatniej liczby q < 1 porównujemy dokładne obsady fF = q/(1 + q) i fB = q/(1 − q) z klasycznym przybliżeniem fMB = q. a) Dla q = 0,05 oblicz obie dokładne obsady i błędy względne przybliżenia względem dokładnych wyników. b) Wyprowadź warunek na x = (ε − μ)/(kBT), aby oba błędy były najwyżej 1%. c) Wyjaśnij, dlaczego porównanie przy tym samym q nie musi oznaczać porównania dwóch gazów o jednakowej gęstości.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Najpierw uprość |q − f|/f algebraicznie, zamiast zaokrąglać dwa bliskie wyniki. Dopiero potem użyj q = exp(−x).

Rozwiązanie

Dwa kierunki błędu

Przy q = 0,05 = 1/20 dokładna obsada fermionowa wynosi 1/21, czyli około 0,0476190. Obsada bozonowa to 1/19, czyli około 0,0526316. Przybliżenie 0,05 leży pomiędzy nimi: jest za duże dla fermionów i za małe dla bozonów.

Rachunek względny bez odejmowania zaokrągleń

\frac{q-f_F}{f_F}=q,\qquad \frac{f_B-q}{f_B}=q.

Oba względne błędy wynoszą zatem 5%. Odniesienie błędu do q zamiast do f dałoby inne liczby; tutaj mianownik został jasno ustalony w treści zadania.

Aby błąd był najwyżej 1%, potrzebujemy q ≤ 0,01. Ponieważ q = exp(−x), mamy

x\geq\ln100\approx4{,}60517.

Przy równości błąd jest dokładnie 1%. Dla większego x oba modele coraz lepiej zgadzają się z małą klasyczną obsadą. Warunek dotyczy wybranego stanu; przybliżając całkowitą liczbę lub energię cząstek, trzeba sprawdzić zakres istotnych energii.

Ta sama oś wykresu nie ustala tej samej próbki

W gazie o zadanej gęstości μ wyznaczamy z sumy obsad wszystkich dostępnych stanów. Rozkłady fermionowy i bozonowy są różne, więc zwykle potrzebują różnych μ, aby dać tę samą liczbę cząstek przy wspólnych T i V. W zadaniu porównujemy funkcje przy ustalonym q. To kontrola przybliżenia matematycznego, a nie obliczenie różnicy ciśnień dwóch równolicznych próbek.

Powiązana teoria

Rozkłady Fermiego–Diraca i Bosego–Einsteina: od wag do średniej obsady

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.