Potencjał chemiczny z obsady: lokalny rachunek i globalne ograniczenie
Przyjmij kBT = 0,020 eV. Pełny stan o energii ε = 0,080 eV ma średnią obsadę fermionową fF = 0,80. a) Oblicz μ w eV. b) Czy można użyć tego samego μ do gazu nieoddziałujących bozonów, którego najniższa energia jednocząstkowa wynosi ε₀ = 0? c) Jaką wartość graniczną może osiągnąć bozonowa obsada stanu ε = 0,080 eV, gdy μ zbliża się do 0 od dołu? Rozpatruj skończoną średnią obsadę stanu podstawowego przed przejściem do granicy.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Z równania fermionowego wyznacz exp[(ε − μ)/(kBT)] = (1 − f)/f. Dla bozonów warunek μ < ε musi działać także dla najniższego stanu, nie tylko dla stanu, o który pytamy.
Rozwiązanie
Odwracamy rozkład fermionowy
\mu=\varepsilon+k_BT\ln\frac{f_F}{1-f_F}=0{,}080\,\mathrm{eV}+0{,}020\,\mathrm{eV}\ln4.
Potencjał chemiczny wynosi 0,107726 eV. Jest większy od energii badanego stanu, co odpowiada obsadzie większej niż 1/2. Dla fermionów nie ma sprzeczności: suma 1 + q jest skończona także przy q > 1.
Sprawdzamy cały gaz bozonowy
Dla bozonów o ε₀ = 0 wymagamy μ < 0. Otrzymana wartość nie spełnia tego warunku. Nawet dla stanu ε = 0,080 eV mielibyśmy q = 4, a szereg 1 + 4 + 16 + … nie byłby zbieżny. Formalna „średnia” 4/(1 − 4) = −4/3 nie ma znaczenia fizycznego; jest skutkiem użycia wzoru poza jego dziedziną.
Graniczna obsada przy dopuszczalnym μ
Przy μ → 0 od dołu różnica ε − μ maleje do 0,080 eV, a x dąży do 4. Dlatego
f_B(\varepsilon)\longrightarrow\frac{1}{e^4-1}\approx0{,}0186574.
Dla każdego μ < 0 obsada jest ściśle mniejsza od tej wartości. Jest ona kresem górnym, nie wartością uzyskiwaną przy skończonej średniej obsadzie stanu podstawowego w tym opisie. Nie możemy niezależnie narzucać dowolnej dużej obsady wybranego stanu, ignorując najniższe energie i warunek całkowitej liczby cząstek.
Powiązana teoria
Rozkłady Fermiego–Diraca i Bosego–Einsteina: od wag do średniej obsady
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto