v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Statystyki kwantowe: obsady, spin i idealny gaz Fermiego · 1 min czytania

Ta sama funkcja przestrzenna: kiedy para elektronów jest dozwolona?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Funkcje przestrzenne u i v są znormalizowane i ortogonalne. a) Dwa elektrony mają jednakowy spin. Zbuduj z u i v znormalizowaną antysymetryczną część przestrzenną i sprawdź, co dzieje się po formalnym podstawieniu v = u. b) Dwa elektrony zajmują ten sam orbital u, lecz ich stan spinowy jest singletem. Zapisz całkowity stan i sprawdź jego symetrię. c) Czy z wyniku punktu a) wynika niezerowa minimalna odległość między wszystkimi elektronami?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

W przypadku a) dwa iloczyny u(1)v(2) i v(1)u(2) są ortogonalne. W przypadku b) antysymetrię zapewnia część spinowa. Zamiana elektronów obejmuje współrzędne i spiny jednocześnie.

Rozwiązanie

Jednakowy spin wymaga antysymetrii części przestrzennej

\psi_A(1,2)=\frac{u(1)v(2)-v(1)u(2)}{\sqrt2}.

Każdy z dwóch iloczynów ma normę 1, a ich iloczyn skalarny jest zerowy dzięki ortogonalności u i v. Kwadrat normy licznika wynosi więc 2; dzielenie przez √2 daje normę 1. Zamiana 1 ↔ 2 zmienia znak funkcji.

Po formalnym wstawieniu v = u licznik jest identycznie równy zeru. Nie otrzymujemy „stanu o małym prawdopodobieństwie”, lecz brak znormalizowanego stanu tego rodzaju. Założenie ortogonalności przestało też obowiązywać, więc nie można zachować poprzedniego uzasadnienia normalizacji.

Ten sam orbital i singlet

\Psi(1,2)=u(1)u(2)\frac{|\uparrow\downarrow\rangle-|\downarrow\uparrow\rangle}{\sqrt2}.

Część przestrzenna ma normę 1 i jest symetryczna. Dwa stany spinowe w liczniku są ortogonalne, zatem część spinowa też ma normę 1, ale jest antysymetryczna. Ich iloczyn zmienia znak przy pełnej zamianie elektronów. Para jest dozwolona: nie zajmuje dwukrotnie jednego pełnego stanu orbitalno-spinowego.

Nie zamieniamy zakazu obsady w sztywny promień cząstki

Dla jednakowego spinu amplituda antysymetrycznej funkcji przestrzennej znika przy r₁ = r₂. Nie wynika stąd określona dodatnia odległość, poniżej której wszystkie amplitudy muszą znikać. Prawdopodobieństwo pomiaru w małym, lecz skończonym obszarze otrzymuje się z całki z |Ψ|². Elektrony w różnych stanach spinowych również nie podlegają takiemu geometrycznemu zakazowi. Oddziaływanie elektrostatyczne jest osobnym elementem modelu, pominiętym w tym ćwiczeniu.

Powiązana teoria

Ile jest stanów? Nierozróżnialność, obsady i zakaz Pauliego

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.