v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Statystyki kwantowe: obsady, spin i idealny gaz Fermiego · 1 min czytania

Gęsty gaz elektronowy: skale Fermiego i kontrola przybliżeń

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Idealny, niespolaryzowany gaz elektronów w trzech wymiarach ma gęstość liczbową n = 8,0 · 1028 m−3. a) Oblicz kF, EF w eV, TF oraz vF. b) Dla temperatury próbki 300 K oblicz T/TF. c) Sprawdź vF/c i oceń zasadność modelu nierelatywistycznego. Przyjmij ħ = 1,05457 · 10−34 J·s, me = 9,1094 · 10−31 kg, kB = 1,380649 · 10−23 J/K, 1 eV = 1,602176634 · 10−19 J i c = 2,99792458 · 108 m/s. Dane opisują model, nie pomiar konkretnego metalu.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Najpierw znajdź kF z gęstości, potem energię i pęd. Przy przeliczaniu energii na eV dzielisz wartość w dżulach przez liczbę dżuli przypadających na 1 eV. Temperaturę Fermiego porównaj z rzeczywistą temperaturą próbki.

Rozwiązanie

Liczba dostępnych stanów

k_F=(3\pi^2\cdot8{,}0\cdot10^{28}\,\mathrm{m^{-3}})^{1/3}\approx1{,}3330\cdot10^{10}\,\mathrm{m^{-1}}.

Wykładnik jednostki zmienia się z −3 na −1 po wyciągnięciu pierwiastka sześciennego. Czynnik spinowy 2 jest już zawarty we wzorze z 3π².

Energia i odpowiadająca jej temperatura

Podstawienie do ħ²kF²/(2me) daje około 1,08469 · 10−18 J. Energia Fermiego wynosi 6,770 eV. Dzieląc energię w dżulach przez kB, otrzymujemy temperaturę Fermiego około 78 564 K.

Ta duża liczba nie oznacza, że elektrony w próbce mają temperaturę 78 tysięcy kelwinów. To skala energii związana z wypełnieniem stanów. Dla 300 K stosunek T/TF wynosi około 0,003819. Rozmycie termiczne dotyczy niewielkiego zakresu energii wokół powierzchni Fermiego; model T = 0 jest rozsądnym pierwszym przybliżeniem wielu wielkości, lecz nie daje dokładnego rozkładu przy 300 K.

Kontrola nierelatywistyczna

v_F=\frac{\hbar k_F}{m_e}\approx1{,}5432\cdot10^6\,\mathrm{m/s}.

Iloraz vF/c wynosi około 0,005148, a więc jest znacznie mniejszy od jedności. Użycie p²/(2m) jest pod tym względem spójne. Nie sprawdziliśmy tym samym poprawności pominięcia oddziaływań ani struktury pasmowej: są to osobne założenia. Podane cyfry w rozwiązaniu ułatwiają kontrolę rachunku; dokładność fizycznej prognozy ogranicza model i precyzja danych.

Powiązana teoria

Gaz Fermiego przy zerowej temperaturze: kula stanów, energia i ciśnienie

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.