v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Statystyki kwantowe: obsady, spin i idealny gaz Fermiego · 1 min czytania

Dwukrotnie krótszy bok pudełka: praca ściskania gazu w stanie podstawowym

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Gaz spełnia założenia trójwymiarowego niespolaryzowanego modelu Fermiego. Liczba cząstek jest stała: N = 1,0 · 1020. Początkowa energia Fermiego to 2,00 eV. Każdy bok sześciennego pudełka zostaje skrócony dwukrotnie; porównujemy równowagowe stany podstawowe przed i po bardzo powolnym ściskaniu. a) Jak zmieniają się V, n, kF, EF, U i P? b) Oblicz początkową i końcową energię oraz pracę wykonaną nad gazem, przyjmując brak wymiany ciepła. Użyj 1 eV = 1,602176634 · 10−19 J. Zakładamy, że gaz pozostaje nierelatywistyczny.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Objętość zależy od sześcianu boku, a energia Fermiego od n do potęgi 2/3. Energia całkowita nie jest N razy EF, lecz 3N EF/5.

Rozwiązanie

Najpierw geometria, potem skale

Dwukrotnie krótszy bok daje objętość V/8. Przy stałym N gęstość rośnie 8 razy. Zależność kF ∝ n1/3 daje wzrost kF 2 razy, a EF ∝ n2/3 — 4 razy. Końcowa energia Fermiego wynosi zatem 8,00 eV.

Energia całkowita U = 3NEF/5 rośnie 4 razy, bo N się nie zmienia. Ciśnienie P = 2nEF/5 rośnie 32 razy: ośmiokrotnie większa gęstość mnoży się przez czterokrotnie większą skalę energii.

Przeliczenie energii całej próbki

U_i=\frac35\cdot10^{20}\cdot2{,}00\cdot1{,}602176634\cdot10^{-19}\,\mathrm J.

Energia początkowa wynosi 19,2261 J, a końcowa 76,9045 J. Ich różnica to 57,6784 J. Przy braku wymiany ciepła jest to dodatnia praca wykonana nad gazem. Praca wykonana przez gaz ma przeciwny znak.

Dlaczego nie używamy PΔV ze stałym P?

Podczas ściskania ciśnienie rośnie jak V−5/3. Dokładna praca nad gazem wynosi −∫P(V)dV i zgadza się ze zmianą U. Użycie jednego końcowego lub początkowego ciśnienia na całej drodze dałoby inny, błędny wynik. Nie zastępujemy też energii wzorem klasycznym 3NkBT/2: klasyczne przybliżenie małych obsad nie obowiązuje w stanie podstawowym zapełnionego gazu Fermiego.

Powiązana teoria

Gaz Fermiego przy zerowej temperaturze: kula stanów, energia i ciśnienie

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.