Minimalna nieoznaczoność nie wystarcza do minimalnej energii
W chwili t = 0 oscylator ma rzeczywistą funkcję ψₛ(x) = (πs²)⁻¹ᐟ⁴ exp(−x²/(2s²)), gdzie s = 2ℓ. Wyznacz Δx, Δp, ⟨K⟩, ⟨V⟩ i ⟨H⟩ w jednostkach ℓ, ℏ/ℓ i ℏω. Ile razy energia przekracza E₀? Wykaż, dla jakiej s energia tej rodziny jest najmniejsza. Czy nasycenie relacji ΔxΔp = ℏ/2 czyni ten stan stacjonarnym?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Normalizacja daje ⟨x²⟩ = s²/2, a druga pochodna Gaussa pozwala obliczyć ⟨p²⟩. Dwa dodatnie składniki energii zależą od s w przeciwne strony.
Rozwiązanie
1. Liczymy oba rozrzuty
Średnie są zerowe. Z całek Gaussa Δx = s/√2 = √2ℓ, a Δp = ℏ/(√2s) = ℏ/(2√2ℓ). Ich iloczyn pozostaje ℏ/2. Rozrzut położenia jest dwa razy większy niż w stanie podstawowym, a rozrzut pędu dwa razy mniejszy.
2. Rozszerzenie stanu zamienia role energii kinetycznej i potencjalnej
⟨K⟩ = (Δp)²/(2m) = ℏ²/(16mℓ²) = ℏω/16. Energia potencjalna wynosi ⟨V⟩ = mω²(Δx)²/2 = mω²ℓ² = ℏω. Zatem:
\langle H\rangle=\frac{17}{16}\hbar\omega,\qquad \frac{\langle H\rangle}{E_0}=\frac{17}{8}=2{,}125.
Mniejsza energia kinetyczna nie rekompensuje wzrostu potencjalnej. W przykładzie z lekcji s = ℓ/2 suma była taka sama, lecz oba wkłady zamieniały się rolami. Wszystkie powyższe energie to wartości średnie; ten stan o profilu Gaussa nie jest stanem o jednej określonej energii.
3. Szukamy minimum i sprawdzamy stacjonarność
Dla r = s/ℓ mamy ⟨H⟩/(ℏω) = (r⁻² + r²)/4. Nierówność r² + r⁻² ≥ 2 daje minimum 1/2 przy r = 1. Można też różniczkować: pochodna to (r − r⁻³)/2 i znika przy r⁴ = 1, czyli r = 1 dla s > 0.
Stan z s = 2ℓ nie spełnia warunku zaniku współczynnika przy x² w Hψ/ψ. Nie jest więc funkcją własną energii i jego gęstość będzie ewoluować. Równość w relacji nieoznaczoności mówi o rozrzutach w tej chwili, a nie o stacjonarności. Dodatkowa faza zależna od x byłaby jeszcze inną rodziną stanów i wymagałaby ponownego obliczenia pędu.
Wynik: Δx = √2ℓ, Δp = ℏ/(2√2ℓ), ⟨K⟩ = ℏω/16, ⟨V⟩ = ℏω, ⟨H⟩ = 17ℏω/16. Minimum osiąga wyłącznie s = ℓ.
Powiązana teoria
Stan podstawowy oscylatora: dlaczego energia nie spada do zera?
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto