v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Kwantowy oscylator harmoniczny: lokalizacja, stany i wzbudzenie · 1 min czytania

Minimalna nieoznaczoność nie wystarcza do minimalnej energii

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W chwili t = 0 oscylator ma rzeczywistą funkcję ψₛ(x) = (πs²)⁻¹ᐟ⁴ exp(−x²/(2s²)), gdzie s = 2ℓ. Wyznacz Δx, Δp, ⟨K⟩, ⟨V⟩ i ⟨H⟩ w jednostkach ℓ, ℏ/ℓ i ℏω. Ile razy energia przekracza E₀? Wykaż, dla jakiej s energia tej rodziny jest najmniejsza. Czy nasycenie relacji ΔxΔp = ℏ/2 czyni ten stan stacjonarnym?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Normalizacja daje ⟨x²⟩ = s²/2, a druga pochodna Gaussa pozwala obliczyć ⟨p²⟩. Dwa dodatnie składniki energii zależą od s w przeciwne strony.

Rozwiązanie

1. Liczymy oba rozrzuty

Średnie są zerowe. Z całek Gaussa Δx = s/√2 = √2ℓ, a Δp = ℏ/(√2s) = ℏ/(2√2ℓ). Ich iloczyn pozostaje ℏ/2. Rozrzut położenia jest dwa razy większy niż w stanie podstawowym, a rozrzut pędu dwa razy mniejszy.

2. Rozszerzenie stanu zamienia role energii kinetycznej i potencjalnej

⟨K⟩ = (Δp)²/(2m) = ℏ²/(16mℓ²) = ℏω/16. Energia potencjalna wynosi ⟨V⟩ = mω²(Δx)²/2 = mω²ℓ² = ℏω. Zatem:

\langle H\rangle=\frac{17}{16}\hbar\omega,\qquad \frac{\langle H\rangle}{E_0}=\frac{17}{8}=2{,}125.

Mniejsza energia kinetyczna nie rekompensuje wzrostu potencjalnej. W przykładzie z lekcji s = ℓ/2 suma była taka sama, lecz oba wkłady zamieniały się rolami. Wszystkie powyższe energie to wartości średnie; ten stan o profilu Gaussa nie jest stanem o jednej określonej energii.

3. Szukamy minimum i sprawdzamy stacjonarność

Dla r = s/ℓ mamy ⟨H⟩/(ℏω) = (r⁻² + r²)/4. Nierówność r² + r⁻² ≥ 2 daje minimum 1/2 przy r = 1. Można też różniczkować: pochodna to (r − r⁻³)/2 i znika przy r⁴ = 1, czyli r = 1 dla s > 0.

Stan z s = 2ℓ nie spełnia warunku zaniku współczynnika przy x² w Hψ/ψ. Nie jest więc funkcją własną energii i jego gęstość będzie ewoluować. Równość w relacji nieoznaczoności mówi o rozrzutach w tej chwili, a nie o stacjonarności. Dodatkowa faza zależna od x byłaby jeszcze inną rodziną stanów i wymagałaby ponownego obliczenia pędu.

Wynik: Δx = √2ℓ, Δp = ℏ/(2√2ℓ), ⟨K⟩ = ℏω/16, ⟨V⟩ = ℏω, ⟨H⟩ = 17ℏω/16. Minimum osiąga wyłącznie s = ℓ.

Powiązana teoria

Stan podstawowy oscylatora: dlaczego energia nie spada do zera?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.