v2.0.9794.34739
Fizyka dla każdego
Funkcja falowa i jednowymiarowe modele kwantowe · 1 min czytania

Kiedy przybliżenie wykładnicze jest wystarczające?

Opublikowano: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Przy E=V₀/2 dokładny współczynnik przejścia wynosi T=1/cosh²z, gdzie z=κd. Przybliżenie dla grubej bariery daje Tₐ=4e⁻²ᶻ. Porównaj oba wyniki dla z=1 i z=3, oblicz względny błąd (Tₐ−T)/T i sprawdź przybliżenie dla z=0,10. Czy można stosować je aż do d=0?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Zapisz cosh z przez funkcje wykładnicze. Dzięki temu iloraz przybliżenia i wyniku dokładnego uprości się bez odejmowania małych liczb.

Rozwiązanie

Dokładna postać pokazuje opuszczony czynnik

Z definicji cosh z=(eᶻ+e⁻ᶻ)/2 otrzymujemy:

T=\frac{4e^{-2z}}{(1+e^{-2z})^2},\qquad \frac{T_a-T}{T}=(1+e^{-2z})^2-1=2e^{-2z}+e^{-4z}.

Przybliżenie zawsze zawyża wynik w tym szczególnym przypadku, a jego względny błąd maleje wraz z z.

Dwa porównania liczbowe

Dla z=1 dokładnie T≈0,41997, natomiast Tₐ≈0,54134. Względny błąd wynosi około 0,28899, czyli 28,90%. To zbyt duża różnica, jeśli oczekujemy kilku procent dokładności.

Dla z=3 otrzymujemy T≈0,0098660 oraz Tₐ≈0,0099150. Względny błąd to około 0,0049636, czyli 0,4964%. Wymóg dokładności do 1% jest już spełniony. Mała bezwzględna różnica nie wystarczałaby sama do oceny: porównaliśmy ją z małym współczynnikiem przejścia.

Granica cienkiej bariery

Dla z=0,10 przybliżenie daje Tₐ≈3,2749. Wynik większy od jedności jest niemożliwy jako współczynnik przejścia w tym modelu. Dokładnie T≈0,99007. Przy d→0 mamy z→0, T→1, ale Tₐ→4. Przybliżenie wyprowadzone dla dużego z nie ma prawa opisywać przeciwnej granicy.

Nie naprawiamy go przez sztuczne obcięcie wyniku do jedności. Wracamy do dokładnego wzoru albo wybieramy rozwinięcie odpowiednie dla małego z. Tak rozpoznajemy zmianę zakresu stosowalności, a nie błąd zachowania prawdopodobieństwa w teorii.

Powiązana teoria

Tunelowanie przez prostokątną barierę: amplituda, prąd i zachowanie energii

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.