Energia spoczynkowa elektronu z trzech przesunięć
W przykładzie dydaktycznym dla kątów 60°, 90° i 120° uzyskano osobno Δλ = 1,20; 2,44; 3,63 pm. Każda różnica pochodzi z niezależnej pary odczytów i ma niepewność standardową 0,04 pm. Niepewność kąta jest pomijalna, a kontrola zera uzasadnia model y = ax bez wyrazu wolnego. Wyznacz a, u(a), M = hc/a i u(M), używając hc = 1239,84 keV·pm. Oblicz reszty względem dopasowanej prostej i oceń, co można wnioskować.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Dla równych niezależnych niepewności i ustalonego zera a = Σxy/Σx² oraz u(a) = u(y)/√Σx². Przenieś u(a) przez funkcję hc/a.
Rozwiązanie
Przeliczenie kątów
Otrzymujemy x = 0,5; 1; 1,5. Suma xᵢ² wynosi 3,5, a suma xᵢyᵢ to 0,60 + 2,44 + 5,445 = 8,485 pm.
a=\frac{8{,}485}{3{,}5}\,\mathrm{pm}=2{,}4242857\,\mathrm{pm},\qquad u(a)=\frac{0{,}04}{\sqrt{3{,}5}}\,\mathrm{pm}\approx0{,}02138\,\mathrm{pm}.
Przeliczenie na energię spoczynkową
M=\frac{1239{,}84}{2{,}4242857}\,\mathrm{keV}\approx511{,}425\,\mathrm{keV}.
\frac{u(M)}{M}\approx\frac{u(a)}a,\qquad u(M)\approx4{,}510\,\mathrm{keV}.
Odpowiedź: a = (2,424 ± 0,021) pm oraz M = (511,4 ± 4,5) keV, z niepewnościami standardowymi.
Reszty i znaczenie wyniku
Przewidywane y to około 1,21214; 2,42429; 3,63643 pm. Reszty y − ax wynoszą −0,01214; +0,01571; −0,00643 pm. Są małe względem podanych 0,04 pm. Dane nie ujawniają dużej rozbieżności z założonym modelem, lecz tak krótki zestaw nie certyfikuje jego poprawności we wszystkich warunkach. Gdyby różnice używały wspólnego niepewnego λ₀, trzeba byłoby uwzględnić ich kowariancje; nie można wtedy przepisać tej samej oceny u(a).
Powiązana teoria
Pomiar przesunięcia Comptona: nachylenie wykresu, niepewność i granice modelu
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto