v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Rozpraszanie Comptona i pomiary energii fotonów · 1 min czytania

Czy swobodny elektron może pochłonąć cały foton?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Rozważ hipotetyczny proces: swobodny elektron spoczywa, pochłania jeden foton o dodatniej energii E i po zdarzeniu istnieje tylko ten sam elektron. Nie ma innych cząstek ani zewnętrznego pola. Sprawdź, czy równocześnie mogą być zachowane energia i pęd. Wyjaśnij, dlaczego wynik nie zakazuje fotoefektu w materiale.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Po całkowitym pochłonięciu energia elektronu musiałaby wynosić M + E, a jego pęd E/c. Sprawdź te dwie wartości w równaniu Eₑ² = pₑ²c² + M².

Rozwiązanie

Dwa warunki dla jednego elektronu

Energia początkowa całego układu to M + E, gdzie M = mₑc². Cały początkowy pęd niesie foton, więc po założonym pochłonięciu pₑc = E. Warunek relatywistyczny wymagałby:

(M+E)^2=E^2+M^2.

Rozwijamy lewą stronę i skracamy kwadraty występujące po obu stronach:

M^2+2ME+E^2=M^2+E^2\quad\Longrightarrow\quad2ME=0.

M i E są dodatnie, więc równanie jest sprzeczne. Nie da się wybrać prędkości elektronu, która naprawi jednocześnie oba bilanse.

Dlaczego fotoefekt pozostaje możliwy?

W materiale elektron nie jest jedynym uczestnikiem układu. Pozostały atom albo ciało może przejąć pęd, a bilans energii obejmuje również związanie elektronu. Nie wolno przenosić wniosku o izolowanym swobodnym elektronie na układ zawierający dodatkowe obiekty.

Odpowiedź: opisany proces z jednym fotonem wejściowym i samym swobodnym elektronem na wyjściu jest niemożliwy. W rozpraszaniu Comptona pozostaje foton końcowy; jego energia i kierunek pozwalają spełnić oba prawa zachowania. Nie jest to dowód, że foton nigdy nie może zostać pochłonięty w żadnym układzie.

Powiązana teoria

Elektron odrzutu w rozpraszaniu Comptona: bilans energii i pędu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.