v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Rozpraszanie Comptona i pomiary energii fotonów · 1 min czytania

Rozproszenie wstecz i największa energia elektronu

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Foton o energii 1000 keV rozprasza się na spoczywającym swobodnym elektronie. Przyjmij M = mₑc² = 511 keV. Wykaż, dla którego kąta elektron otrzyma największą energię kinetyczną. Oblicz tę energię, pęd i prędkość elektronu. Porównaj wynik z nierelatywistycznym przybliżeniem pnrc = √(2MEₖ).

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Największa strata fotonu oznacza najmniejsze E′. W przedziale 0–180° wyrażenie 1 − cos θ osiąga maksimum równe 2.

Rozwiązanie

Ustalenie kąta

Przy stałym E mianownik E′ rośnie wraz z 1 − cos θ. Najmniejsze E′, a więc największe Eₖ = E − E′, występuje przy θ = 180°. Nie trzeba różniczkować funkcji, wystarczy zakres cosinusa.

E\prime_{\min}=\frac{1000\cdot511}{511+2000}\,\mathrm{keV}\approx203{,}505\,\mathrm{keV},\qquad E_{k,\max}\approx796{,}495\,\mathrm{keV}.

Pęd w zderzeniu współliniowym

Rozproszony foton leci w lewo, więc jego pęd w osi x ma znak minus. Elektron musi nie tylko przejąć początkowy pęd fotonu, ale również równoważyć ten końcowy pęd skierowany wstecz:

p_ec=E+E\prime\approx1203{,}505\,\mathrm{keV}.

v_e/c=\frac{1203{,}505}{511+796{,}495}\approx0{,}92047.

Ocena przybliżenia

p_{nr}c=\sqrt{2\cdot511\cdot796{,}495}\,\mathrm{keV}\approx902{,}23\,\mathrm{keV}.

Przybliżenie zaniża pęd o około 25%. Dokładny wzór zawiera dodatkowe Eₖ² pod pierwiastkiem: pₑ²c² = 2MEₖ + Eₖ². Tutaj Eₖ/M ≈ 1,56, więc pominięty składnik nie jest mały.

Odpowiedź: maksymalny przekaz energii wynosi około 796,50 keV przy rozproszeniu wstecz. Foton zachowuje około 203,50 keV; elektron biegnie do przodu z około 0,92047c. Największy przekaz w jednym zdarzeniu nie oznacza największej częstości takich zdarzeń.

Powiązana teoria

Elektron odrzutu w rozpraszaniu Comptona: bilans energii i pędu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.