v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Obracające się układy odniesienia i siła Coriolisa · 1 min czytania

Czy tarcie utrzyma punkt w spoczynku na tarczy?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Na poziomej tarczy obracającej się z Ω = 3,0 rad/s leży klocek o masie m = 0,40 kg w odległości r = 0,60 m od osi. Współczynnik tarcia statycznego wynosi μs = 0,50, przyjmij g = 10 m/s². Czy spoczynek względem tarczy jest możliwy? Oblicz największe |Ω| dla takiego spoczynku i wyjaśnij rolę siły Coriolisa przed poślizgiem.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

W stanie bez poślizgu v′ = 0. Rzeczywiste tarcie musi zapewnić dośrodkową siłę mΩ²r, ale jego wartość nie może przekroczyć μsmg.

Rozwiązanie

Wymagana siła i dostępne tarcie

W S klocek powinien poruszać się po okręgu. Potrzebna siła do środka wynosi:

F_{\mathrm{wym}}=m\Omega^2r=0{,}40\cdot3{,}0^2\cdot0{,}60\ \mathrm N=2{,}16\ \mathrm N.

Pionowo ciężar i nacisk się równoważą, zatem N = mg = 4,0 N. Maksymalne tarcie statyczne wynosi μsN = 2,00 N. Wymagane 2,16 N przekracza tę wartość: stan bez poślizgu nie jest możliwy.

Granica prędkości kątowej

Z warunku mΩ²r ≤ μsmg masa skraca się. Dostajemy:

|\Omega|\le\sqrt{\frac{\mu_s g}{r}}=\sqrt{\frac{0{,}50\cdot10}{0{,}60}}\ \mathrm{s^{-1}}\approx2{,}887\ \mathrm{rad/s}.

Odwrócenie obrotu nie zmienia tej granicy, ponieważ w warunku występuje Ω². W S′ tarcie skierowane do osi równoważy siłę odśrodkową. Przed poślizgiem siła Coriolisa jest zerowa, gdyż klocek jest nieruchomy względem tarczy. Po rozpoczęciu poślizgu trzeba uwzględnić niezerowe v′ i model tarcia kinetycznego; sam warunek statyczny nie wyznacza dalszego toru.

Powiązana teoria

Siła Coriolisa i siła odśrodkowa: znaki, więzy i energia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.