Energia względna rośnie, choć Coriolis nie wykonuje pracy
W chwili, gdy swobodny punkt o masie m = 0,40 kg ma r′ = (2; 1) m i v′ = (1; 2) m/s, układ S′ obraca się z Ω = +0,50 rad/s. Oblicz obie siły bezwładności, ich moce względem S′ oraz a′. Następnie oblicz J = K′ − mΩ²r²/2 i niezależnie ES − ΩLz. Czy zerowa moc Coriolisa wymusza stałe K′?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Moc to iloczyn skalarny siły i prędkości, nie iloczyn ich wartości. Do ES i Lz użyj inercjalnej prędkości wyrażonej w bazie prim: u = v′ + Ω × r′.
Rozwiązanie
Siły i ich moce
Przyspieszenia od sił bezwładności wynoszą aC = (2; −1) m/s² oraz aod = (0,50; 0,25) m/s². Po przemnożeniu przez 0,40 kg otrzymujemy FC = (0,80; −0,40) N i Fod = (0,20; 0,10) N. Ponieważ F = 0, suma daje a′ = (2,50; −0,75) m/s².
P_C=0{,}80\cdot1-0{,}40\cdot2=0\ \mathrm W,\qquad P_{\mathrm{od}}=0{,}20\cdot1+0{,}10\cdot2=0{,}40\ \mathrm W.
Zatem K′ rośnie w tej chwili z szybkością 0,40 J/s. Coriolis zmienia kierunek prędkości, ale pracę względem S′ wykonuje składnik odśrodkowy.
Dwie drogi do tej samej stałej
Wartość K′ = (0,40/2)(1² + 2²) J = 1,00 J. Potencjał odśrodkowy wynosi −(0,40 · 0,50²/2)(2² + 1²) J = −0,25 J. Stąd J = 0,75 J.
Prędkość inercjalna zapisana w osiach prim wynosi u = (1 − 0,50 · 1; 2 + 0,50 · 2) = (0,50; 3) m/s. Dlatego ES = 0,20(0,50² + 3²) J = 1,85 J, a Lz = 0,40(2 · 3 − 1 · 0,50) kg·m²/s = 2,20 kg·m²/s. Różnica ES − ΩLz = 1,85 − 0,50 · 2,20 = 0,75 J.
Iloczyn ΩL ma jednostkę energii. Obliczenie w drugą stronę potwierdza znaki. W ruchu swobodnym ES i Lz są stałe, natomiast K′ może się zmieniać; jego wzrost kompensuje spadek potencjału odśrodkowego. Nie ma sprzeczności między zerową mocą Coriolisa a zmienną szybkością w obracającym się układzie.
Powiązana teoria
Siła Coriolisa i siła odśrodkowa: znaki, więzy i energia
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto