v2.0.9792.42761
Fizyka dla każdego
Filtry RC i odpowiedź częstotliwościowa · 1 min czytania

Dwa tony i składowa stała na wejściu filtru

Opublikowano: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Idealny, nieobciążony filtr górnoprzepustowy ma fg = 100 Hz. Po zaniku odpowiedzi przejściowej jego wejście ma postać uwe(t) = 2,00 V + 0,500 V cos(2π · 10 Hz · t) + 0,200 V cos(2π · 1000 Hz · t). Wyznacz składową stałą, amplitudy i fazy obu sinusoid na wyjściu. Porównaj stosunek amplitudy tonu 1000 Hz do amplitudy tonu 10 Hz przed i po filtracji.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Zastosuj zasadę superpozycji. Dla każdego tonu x = f/fg ma inną wartość. Stałe napięcie na R znika po ustaleniu stanu.

Rozwiązanie

1. Rozdzielamy trzy składowe

Składowa stała 2,00 V nie powoduje ustalonego prądu przez kondensator. Na wyjściowym oporniku jej napięcie wynosi zatem 0 V. Pozostają dwa tony; nie zastępujemy ich jedną „średnią częstotliwością”.

2. Obliczamy osobno oba tony

Dla 10 Hz mamy x = 0,1. Dla 1000 Hz mamy x = 10. Współczynniki oraz amplitudy wynoszą:

U_{10,m}=0{,}500\,\mathrm{V}\frac{0{,}1}{\sqrt{1{,}01}}\approx0{,}04975\,\mathrm{V},\qquad U_{1000,m}=0{,}200\,\mathrm{V}\frac{10}{\sqrt{101}}\approx0{,}19901\,\mathrm{V}.

Fazy to φ10 = 90° − arctan(0,1) ≈ +84,289° oraz φ1000 = 90° − arctan(10) ≈ +5,711°. Wyjście jest sumą tych dwóch sinusoid z obliczonymi amplitudami i dodatnimi przesunięciami, bez stałego składnika.

Dwie pary słupków: ton 10 Hz ma amplitudę 0,500 V przed filtrem i około 0,04975 V po nim; ton 1000 Hz odpowiednio 0,200 i 0,19901 V. Składowa stała zmienia się z 2 V na zero.
Słupki przedstawiają amplitudy poszczególnych sinusoid, nie maksymalną wartość ich sumy. Powiększ rysunek.

3. Oceniamy zmianę proporcji

Przed filtracją stosunek amplitud wynosił 0,200/0,500 = 0,4. Ponieważ √101 = 10√1,01, po filtracji otrzymujemy dokładnie:

\frac{U_{1000,m}}{U_{10,m}}=0{,}4\frac{10/\sqrt{101}}{0{,}1/\sqrt{1{,}01}}=4.

Ton wyższy stał się dziesięć razy silniejszy względem tonu niższego. Jego własna amplituda nie wzrosła: zmalała z 0,200 V do około 0,199 V. Filtr poprawił względną przewagę tej składowej przez znacznie silniejsze osłabienie drugiej. Amplitud dwóch różnych częstotliwości nie dodajemy automatycznie, aby ogłosić amplitudę jednej sinusoidy wyjściowej.

Wynik: składowa stała 0 V; amplitudy 49,75 mV i 199,01 mV; fazy +84,289° i +5,711°; stosunek amplitud rośnie z 0,4 do 4.

Powiązana teoria

Filtr RC górnoprzepustowy: usuwanie składowej stałej i granice różniczkowania

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Które składowe przechodzą?

Najpierw przewiduj: Przejdź od f/f₀ = 0,01 do 100. W którym zakresie amplituda wyjściowa jest proporcjonalna do częstotliwości?

Zmieniaj jedną wielkość i porównuj wyniki

Ruch uruchamiasz samodzielnie. Esc zatrzymuje animację; suwaki i przycisk „Jeden krok” pozwalają oglądać kolejne chwile bez odtwarzania.

Filtr górnoprzepustowy RC z napięciem wyjściowym na oporniku.
Filtr górnoprzepustowy RC z napięciem wyjściowym na oporniku. Wybierz rysunek, aby otworzyć go w pełnym rozmiarze.

R₁ = 10 kΩ i C₁ = 0,1 µF dają RC = 0,001 s oraz f₀ ≈ 159,155 Hz. Przy tej częstotliwości pojedynczy nieobciążony filtr ma |H| ≈ 0,707; kaskada jednakowych stopni bez bufora ma |H| = 1/3.

Co oblicza model i gdzie kończą się jego założenia?

Wykres przedstawia amplitudę napięcia, dlatego G_{\rm dB}=20\log_{10}|H|. f₀ = 1/(2πR₁C₁) jest częstotliwością odniesienia pojedynczego nieobciążonego stopnia. W układzie obciążonym lub w kaskadzie nie musi być częstotliwością graniczną całego układu. Amplituda wejścia wynosi 5 V, a nie 5 V wartości skutecznej.

Obciążenie RL jest równoległe do kondensatora wyjściowego. Zmniejsza wzmocnienie stałoprądowe do RL/(R₁ + RL). W kaskadach R₂ = kR₁ oraz C₂ = C₁/k, więc oba izolowane stopnie mają tę samą stałą RC. Bez bufora człon R₁C₂ pozostaje w mianowniku transmitancji i obniża amplitudę względem kaskady buforowanej.

Porównujemy sinusoidy w stanie ustalonym. Faza nie jest prędkością przesyłania informacji; wyprzedzenie fazowe w filtrze górnoprzepustowym nie oznacza reakcji na przyszłe zdarzenie. Pomijamy pasożytnicze elementy i tolerancje. Suwak czasu pokazuje t/T sinusoidy; odtwarzanie jest celowo spowolnione do jednego okresu na dwie sekundy.

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.