Fizyka jądrowa - Zadanie 2 - rozpad promieniotwórczy
W czasie 10 godzin 75% początkowej liczby jąder uległo rozpadowi. Ile Wynosi czas połowicznego zaniku?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
1. Najważniejsze: ile jąder pozostało?
W ciągu 10 godzin rozpadło się 75% początkowej liczby jąder. We wzorze na zanik N(t) oznacza liczbę jąder, które jeszcze się nie rozpadły. Musimy więc najpierw odjąć podaną część od całości:
\frac{N(10\,\mathrm h)}{N_0}=1-0{,}75=0{,}25=\frac14.
Jedna czwarta to połowa połowy. Podane 10 godzin obejmuje dwa czasy połowicznego zaniku: po pierwszym zostaje 50%, po drugim 25%. W drugim takim samym przedziale nie rozpada się kolejne 50% liczby początkowej, tylko połowa liczby aktualnie pozostałej.
2. Równanie i wyznaczenie szukanej wielkości
Próbkę traktujemy jako zamkniętą, a tempo rozpadu opisuje stały czas połowicznego zaniku T₁/₂. Wstawiamy ułamek pozostałych jąder do prawa zaniku i skracamy niezerową liczbę początkową N₀:
N(t)=N_0\left(\frac12\right)^{t/T_{1/2}},\qquad \frac14=\left(\frac12\right)^{10\,\mathrm h/T_{1/2}}.
Obie strony zapisujemy jako potęgi tej samej podstawy 1/2. Ponieważ 1/4 = (1/2)², wykładniki muszą być równe:
2=\frac{10\,\mathrm h}{T_{1/2}},\qquad 2T_{1/2}=10\,\mathrm h,\qquad T_{1/2}=5\,\mathrm h.
Odpowiedź: czas połowicznego zaniku wynosi 5 godzin. Sprawdźmy: po 5 h pozostaje N₀/2, a po 10 h N₀/4. Rozpadło się N₀ − N₀/4 = 3N₀/4, czyli dokładnie 75% liczby początkowej.
3. A jeśli podany ułamek nie jest potęgą jednej drugiej?
Wtedy przydają się logarytmy. Oznaczmy ułamek pozostałych jąder przez f = N(t)/N₀, przy 0 < f < 1. Logarytmujemy obie strony prawa zaniku i rozwiązujemy równanie:
\ln f=-\frac{t}{T_{1/2}}\ln2,\qquad T_{1/2}=\frac{t\ln2}{-\ln f}=\frac{t\ln2}{\ln(1/f)}.
Dla f = 1/4 mamy ln(1/f) = ln 4 = 2 ln 2. Wzór ogólny ponownie daje t/2. W tym zadaniu rozpoznanie kolejnych połowień jest krótsze i lepiej pokazuje sens wyniku.
Dlaczego rachunek 10 h · 50/75 byłby błędny?
Zakładałby, że w każdej godzinie rozpada się taka sama liczba jąder. W rozpadzie promieniotwórczym stały jest ułamek rozpadający się w jednakowych przedziałach, a liczba jąder maleje wykładniczo.
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (3)
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto