v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Fizyka jądrowa (atomowa) · 1 min czytania

Fizyka jądrowa - Zadanie 2 - rozpad promieniotwórczy

Opublikowano: 22.02.2011 · Ostatnio zmieniany: 03.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 3

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(2 głosy) . Średnia ocena: 5.00 z 5.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W czasie 10 godzin 75% początkowej liczby jąder uległo rozpadowi. Ile Wynosi czas połowicznego zaniku?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

1. Najważniejsze: ile jąder pozostało?

W ciągu 10 godzin rozpadło się 75% początkowej liczby jąder. We wzorze na zanik N(t) oznacza liczbę jąder, które jeszcze się nie rozpadły. Musimy więc najpierw odjąć podaną część od całości:

\frac{N(10\,\mathrm h)}{N_0}=1-0{,}75=0{,}25=\frac14.

Jedna czwarta to połowa połowy. Podane 10 godzin obejmuje dwa czasy połowicznego zaniku: po pierwszym zostaje 50%, po drugim 25%. W drugim takim samym przedziale nie rozpada się kolejne 50% liczby początkowej, tylko połowa liczby aktualnie pozostałej.

Po kolejnych czasach połowicznego zaniku pozostaje N₀, N₀/2, N₀/4 i N₀/8 jąder wybranego izotopu. Jednakowe części liczby początkowej pokazano jako kolorowe pola.
Każde pole oznacza tę samą część początkowej liczby jąder. Liczymy jądra wybranego izotopu, które jeszcze się nie rozpadły. Powiększ rysunek.

2. Równanie i wyznaczenie szukanej wielkości

Próbkę traktujemy jako zamkniętą, a tempo rozpadu opisuje stały czas połowicznego zaniku T₁/₂. Wstawiamy ułamek pozostałych jąder do prawa zaniku i skracamy niezerową liczbę początkową N₀:

N(t)=N_0\left(\frac12\right)^{t/T_{1/2}},\qquad \frac14=\left(\frac12\right)^{10\,\mathrm h/T_{1/2}}.

Obie strony zapisujemy jako potęgi tej samej podstawy 1/2. Ponieważ 1/4 = (1/2)², wykładniki muszą być równe:

2=\frac{10\,\mathrm h}{T_{1/2}},\qquad 2T_{1/2}=10\,\mathrm h,\qquad T_{1/2}=5\,\mathrm h.

Odpowiedź: czas połowicznego zaniku wynosi 5 godzin. Sprawdźmy: po 5 h pozostaje N₀/2, a po 10 h N₀/4. Rozpadło się N₀ − N₀/4 = 3N₀/4, czyli dokładnie 75% liczby początkowej.

3. A jeśli podany ułamek nie jest potęgą jednej drugiej?

Wtedy przydają się logarytmy. Oznaczmy ułamek pozostałych jąder przez f = N(t)/N₀, przy 0 < f < 1. Logarytmujemy obie strony prawa zaniku i rozwiązujemy równanie:

\ln f=-\frac{t}{T_{1/2}}\ln2,\qquad T_{1/2}=\frac{t\ln2}{-\ln f}=\frac{t\ln2}{\ln(1/f)}.

Dla f = 1/4 mamy ln(1/f) = ln 4 = 2 ln 2. Wzór ogólny ponownie daje t/2. W tym zadaniu rozpoznanie kolejnych połowień jest krótsze i lepiej pokazuje sens wyniku.

Dlaczego rachunek 10 h · 50/75 byłby błędny?

Zakładałby, że w każdej godzinie rozpada się taka sama liczba jąder. W rozpadzie promieniotwórczym stały jest ułamek rozpadający się w jednakowych przedziałach, a liczba jąder maleje wykładniczo.

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (3)

Oceny pozytywne: 1. Oceny negatywne: 0. Wynik: 1.
#3 Marek
Fizyka to przede wszystkim nauka myślenia czyli nie oparta jedynie na wzorach a to można fajnie zrozumieć Cytat:
W czasie 10 godzin 75% początkowej liczby jąder uległo rozpadowi. Ile Wynosi czas połowicznego zaniku?
75% uległo rozpadowi czyli pozostało 25%=1/4. 1/4 * 10 = 2.5h więc analogicznie jeśli 25%=2.5h a czas POŁOWICZNEGO (od Połowa) ma wynosić 50%, to 2,5h * 2 = 5h i mamy wynik. Jeszcze raz fizykę należy zrozumieć a nie tylko nauczyć się wzorów.
Cytuj Odpowiedz Zgłoś moderatorowi
Oceny pozytywne: 2. Oceny negatywne: 1. Wynik: 1.
#1 Damian11
Dlaczego na samym końcu jest t/T= 2 a nie t/T=1/2 ?
Cytuj Odpowiedz Zgłoś moderatorowi

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.