Fizyka jądrowa Zadanie 1 - rozpad promieniotwórczy
W próbce promieniotwórczego fosforu o czasie połowicznego zaniku 14 dni znajduje się około 10 do 28 atomów. Ile było w tej próbce atomów fosforu 4 tygodnie wcześniej?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
1. Cztery tygodnie to dwa czasy połowicznego zaniku
W tej chwili w próbce jest około 10²⁸ jąder promieniotwórczego fosforu. Pytanie dotyczy stanu wcześniejszego o 4 tygodnie. Nie szukamy więc liczby jąder, które dopiero się rozpadną: odtwarzamy liczbę jąder tego izotopu na początku rozpatrywanego przedziału.
Czas połowicznego zaniku oznaczymy przez T₁/₂. Wynosi on 14 dni, czyli 2 tygodnie. Przedział 4 tygodni obejmuje:
\frac{\Delta t}{T_{1/2}}=\frac{4\,\mathrm{tygodnie}}{2\,\mathrm{tygodnie}}=2.
W ilorazie czasu i czasu połowicznego jednostki muszą być takie same. Tutaj tygodnie skracają się i otrzymujemy bezwymiarową liczbę dwóch okresów. Nie musimy przeliczać obu wielkości na sekundy.
2. Popatrzmy najpierw bez wzoru
Po pierwszych dwóch tygodniach pozostaje połowa początkowej liczby jąder. Po kolejnych dwóch tygodniach pozostaje połowa tej połowy, czyli jedna czwarta liczby początkowej. Dzisiejsze 10²⁸ jest zatem ćwiercią tego, co było 4 tygodnie wcześniej.
N_{\mathrm{teraz}}=\frac12\cdot\frac12N_{\mathrm{wcze\acute sniej}}=\frac14N_{\mathrm{wcze\acute sniej}}.
Przechodząc do przeszłości, odwracamy ten rachunek: dwukrotnie podwajamy obecną liczbę. To daje 2·2 = 4 razy więcej, a nie dwa razy więcej.
3. To samo z prawa zaniku
Przyjmujemy, że próbka pozostaje zamknięta: nie dokładamy ani nie usuwamy materiału, a liczba jąder tego izotopu zmienia się wskutek ich rozpadu. Prawo zaniku dla dużej liczby jąder ma postać:
N(t)=N_0\left(\frac12\right)^{t/T_{1/2}}.
W tym zadaniu chwilę t = 0 wybieramy 4 tygodnie wcześniej, więc N₀ jest szukaną liczbą, a N(4 tygodnie) dzisiejszą liczbą. Dzielimy obie strony przez potęgę 1/2:
N_0=N(t)\,2^{t/T_{1/2}}=10^{28}\cdot2^2=4\cdot10^{28}.
Odpowiedź: 4 tygodnie wcześniej było około 4·10²⁸ jąder tego izotopu fosforu. Sprawdzenie w przód: 4·10²⁸ → 2·10²⁸ → 1·10²⁸, po jednym kroku co 14 dni.
Czy po jednym czasie połowicznego każdy atom „traci połowę”?
Nie. Pojedyncze jądro albo się rozpadło, albo jeszcze nie. Połowa dotyczy oczekiwanej liczby jąder pozostałych w dużej grupie. Nie znamy chwili rozpadu konkretnego jądra.
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto