v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Fizyka jądrowa (atomowa) · 1 min czytania

Fizyka jądrowa Zadanie 1 - rozpad promieniotwórczy

Opublikowano: 22.02.2011 · Ostatnio zmieniany: 03.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(1 głos) . Średnia ocena: 5.00 z 5.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W próbce promieniotwórczego fosforu o czasie połowicznego zaniku 14 dni znajduje się około 10 do 28 atomów. Ile było w tej próbce atomów fosforu 4 tygodnie wcześniej?

 

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

1. Cztery tygodnie to dwa czasy połowicznego zaniku

W tej chwili w próbce jest około 10²⁸ jąder promieniotwórczego fosforu. Pytanie dotyczy stanu wcześniejszego o 4 tygodnie. Nie szukamy więc liczby jąder, które dopiero się rozpadną: odtwarzamy liczbę jąder tego izotopu na początku rozpatrywanego przedziału.

Czas połowicznego zaniku oznaczymy przez T₁/₂. Wynosi on 14 dni, czyli 2 tygodnie. Przedział 4 tygodni obejmuje:

\frac{\Delta t}{T_{1/2}}=\frac{4\,\mathrm{tygodnie}}{2\,\mathrm{tygodnie}}=2.

W ilorazie czasu i czasu połowicznego jednostki muszą być takie same. Tutaj tygodnie skracają się i otrzymujemy bezwymiarową liczbę dwóch okresów. Nie musimy przeliczać obu wielkości na sekundy.

2. Popatrzmy najpierw bez wzoru

Po pierwszych dwóch tygodniach pozostaje połowa początkowej liczby jąder. Po kolejnych dwóch tygodniach pozostaje połowa tej połowy, czyli jedna czwarta liczby początkowej. Dzisiejsze 10²⁸ jest zatem ćwiercią tego, co było 4 tygodnie wcześniej.

N_{\mathrm{teraz}}=\frac12\cdot\frac12N_{\mathrm{wcze\acute sniej}}=\frac14N_{\mathrm{wcze\acute sniej}}.

Przechodząc do przeszłości, odwracamy ten rachunek: dwukrotnie podwajamy obecną liczbę. To daje 2·2 = 4 razy więcej, a nie dwa razy więcej.

Po kolejnych czasach połowicznego zaniku pozostaje N₀, N₀/2, N₀/4 i N₀/8 jąder wybranego izotopu. Jednakowe części liczby początkowej pokazano jako kolorowe pola.
Każde pole oznacza tę samą część początkowej liczby jąder. Liczymy jądra wybranego izotopu, które jeszcze się nie rozpadły. Powiększ rysunek.

3. To samo z prawa zaniku

Przyjmujemy, że próbka pozostaje zamknięta: nie dokładamy ani nie usuwamy materiału, a liczba jąder tego izotopu zmienia się wskutek ich rozpadu. Prawo zaniku dla dużej liczby jąder ma postać:

N(t)=N_0\left(\frac12\right)^{t/T_{1/2}}.

W tym zadaniu chwilę t = 0 wybieramy 4 tygodnie wcześniej, więc N₀ jest szukaną liczbą, a N(4 tygodnie) dzisiejszą liczbą. Dzielimy obie strony przez potęgę 1/2:

N_0=N(t)\,2^{t/T_{1/2}}=10^{28}\cdot2^2=4\cdot10^{28}.

Odpowiedź: 4 tygodnie wcześniej było około 4·10²⁸ jąder tego izotopu fosforu. Sprawdzenie w przód: 4·10²⁸ → 2·10²⁸ → 1·10²⁸, po jednym kroku co 14 dni.

Czy po jednym czasie połowicznego każdy atom „traci połowę”?

Nie. Pojedyncze jądro albo się rozpadło, albo jeszcze nie. Połowa dotyczy oczekiwanej liczby jąder pozostałych w dużej grupie. Nie znamy chwili rozpadu konkretnego jądra.

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.