v2.0.9802.37465
Fizyka dla każdego
Akustyka pomiarowa: czasy nadejścia i Doppler odbiciowy · 1 min czytania

Dudnienia echa — czego nie wiadomo z samego 1 kHz

Opublikowano: 02.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Stały nadajnik emituje 40,0 kHz. Odebrane echo po nałożeniu na sygnał odniesienia daje dudnienia o częstości 1,00 kHz. Nie zachowano informacji, który ton był wyższy. Odbicie jest prostopadłe, nadajnik i odbiornik spoczywają obok siebie, c = 340 m/s.

Podaj dwie możliwe częstotliwości echa i odpowiadające im szybkości oraz kierunki ruchu powierzchni. Wyjaśnij, dlaczego jedna częstość dudnień nie wystarcza do rozstrzygnięcia kierunku. Czy dwie szybkości mają dokładnie tę samą wartość?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Równanie |fₑ − f₀| = 1000 Hz ma dwie gałęzie. Dla każdej użyj u = c(fₑ − f₀)/(fₑ + f₀).

Rozwiązanie

Odzyskaj obie gałęzie

Wartość bezwzględna różnicy nie podaje jej znaku. Możliwe są fₑ = 41 000 Hz oraz fₑ = 39 000 Hz. Obie różnią się od 40 000 Hz o 1000 Hz.

Wyższe echo: zbliżanie

u_+=340\ \mathrm{m/s}\,\frac{41\,000-40\,000}{41\,000+40\,000}=\frac{340}{81}\ \mathrm{m/s}\approx4{,}198\ \mathrm{m/s}.

Dodatni znak oznacza zbliżanie powierzchni.

Niższe echo: oddalanie

u_-=340\ \mathrm{m/s}\,\frac{39\,000-40\,000}{39\,000+40\,000}=-\frac{340}{79}\ \mathrm{m/s}\approx-4{,}304\ \mathrm{m/s}.

Szybkość oddalania wynosi około 4,304 m/s. Nie jest dokładnie równa szybkości zbliżania z pierwszej gałęzi, ponieważ mianowniki 81 kHz i 79 kHz różnią się.

Dudnienia 1 kHz można otrzymać z echa 39 kHz albo 41 kHz przy nadajniku 40 kHz. Odpowiadają im oddalanie 4,304 m/s i zbliżanie 4,198 m/s.
Wartość bezwzględna różnicy częstotliwości gubi informację, który sygnał ma większą częstotliwość. Same dudnienia nie określają kierunku ruchu. Powiększ rysunek.

Jakiej informacji zabrakło?

Potrzebujemy znaku fₑ − f₀: informacji, czy echo miało częstotliwość powyżej, czy poniżej 40 kHz. Może ją dać bezpośredni odczyt widma albo porównanie faz zachowujące kierunek przesunięcia. Sam rytm dudnień tej informacji nie zawiera.

Przybliżenie małych prędkości dałoby symetryczne ±4,25 m/s. Jest użyteczne do oszacowania skali ruchu, ale nie odzyska utraconego znaku i nie zastąpi dokładnych dwóch rozwiązań. Nie wybieramy zbliżania tylko dlatego, że jego wynik wychodzi dodatni.

Dwie gałęzie pozostają także przy dokładnym pomiarze

Nawet idealnie dokładne dudnienia 1000 Hz pozostawiłyby dwie gałęzie 41 i 39 kHz. Zmniejszanie niepewności liczby 1000 nie odzyska utraconego znaku. Potrzebny jest dodatkowy rodzaj informacji, np. widmo zachowujące położenie echa względem 40 kHz. Jest to brak jednoznaczności modelu odwrotnego, odmienny od niedokładnego pomiaru jednej wielkości.

Powiązana teoria

Doppler w echu: dwa przesunięcia i pomiar szybkości

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.