v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Pole elektrostatyczne · 1 min czytania

Elektrostatyka - Pole Elektrostatyczne - Zadanie 2

Opublikowano: 27.10.2011 · Ostatnio zmieniany: 03.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 2

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(2 głosy) . Średnia ocena: 3.00 z 5.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Wyznaczyć natężenie pola elektrycznego E na symetralnej odcinka o długości 2d na końcach którego znajdują się ładunki jednoimienne +Q i +Q
W którym punkcie symetralnej natężenie pola jest maksymalne?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Jednakowe ładunki: składowe poziome się znoszą

Umieśćmy środek odcinka w początku układu współrzędnych. Ładunki +Q leżą w punktach (-d,0) i (d,0), a punkt obserwacji na symetralnej ma współrzędne P=(0,y). Zakładamy d>0, Q>0 i punktowe ładunki w próżni. Odległość od każdego ładunku do punktu P wynosi:

Dwa jednakowe dodatnie ładunki, dodawanie pól na symetralnej i składowa pionowa pola, dodatnia nad środkiem i ujemna pod nim.
Wartość pola ma dwa równe maksima. Składowa pionowa ma w tych punktach przeciwne znaki.

r=\sqrt{d^2+y^2}.

Dla y>0 każdy ładunek wytwarza pole skierowane od siebie: jeden wektor w prawo i w górę, drugi w lewo i w górę. Składowe poziome mają równe wartości i przeciwne zwroty, a pionowe się dodają. Dla y<0 wynik jest skierowany w dół. To nie jest dipol: oba ładunki mają znak dodatni.

1. Dodajmy wektory

Zapis współrzędnych od razu pilnuje znaków:

\vec E_1=\frac{kQ}{r^3}(d,y),\qquad \vec E_2=\frac{kQ}{r^3}(-d,y).

Każdy z tych wektorów ma wartość kQ/r^2. Po dodaniu:

\boxed{\vec E(0,y)=\left(0,\frac{2kQy}{(d^2+y^2)^{3/2}}\right).}

Składowa E_y może przyjmować wartości dodatnie i ujemne, natomiast wartość natężenia jest zawsze nieujemna:

E(y)=|E_y|=\frac{2kQ|y|}{(d^2+y^2)^{3/2}}.

2. Gdzie wartość pola jest największa?

Wystarczy najpierw zbadać półprostą y>0. Dla niej E=E_y, a pochodna wynosi:

\frac{dE_y}{dy}=2kQ\left[(d^2+y^2)^{-3/2}-3y^2(d^2+y^2)^{-5/2}\right]=\frac{2kQ(d^2-2y^2)}{(d^2+y^2)^{5/2}}.

Mianownik jest dodatni. Pochodna zmienia znak z plus na minus, gdy:

d^2-2y^2=0,\qquad y=\frac d{\sqrt2}.

W środku odcinka pole jest zerowe, a bardzo daleko także dąży do zera. Znaleziony punkt daje więc maksimum na dodatniej półprostej. Symetria daje drugi punkt o tej samej wartości pola po drugiej stronie środka:

\boxed{y_{\max}=\pm\frac d{\sqrt2}.}

3. Obliczmy wartość tego maksimum

Dla |y|=d/\sqrt2 mamy d^2+y^2=3d^2/2, dlatego:

E_{\max}=\frac{2kQ(d/\sqrt2)}{(3d^2/2)^{3/2}}=\boxed{\frac{4kQ}{3\sqrt3\,d^2}}.

Odpowiedź: wartość natężenia jest największa w dwóch punktach symetralnej, oddalonych od środka o d/\sqrt2. Pole ma tam przeciwne zwroty, lecz tę samą wartość 4kQ/(3\sqrt3\,d^2). Sama składowa E_y ma maksimum w dodatnim punkcie i minimum w ujemnym.

Związek z metodą kątową

Jeśli \alpha jest kątem skierowanym od dodatniej osi poziomej do odcinka od lewego ładunku do P (dodatnim przy obrocie przeciwnym do ruchu wskazówek zegara), to \tan\alpha=y/d. W ekstremach:

\alpha=\pm\arctan\frac1{\sqrt2}\approx\pm35{,}26^\circ.

Ta sama geometria daje E_y=(2kQ/d^2)\cos^2\alpha\sin\alpha. Trzeba jednak zachować informację o zwrocie: ujemna wartość tego wyrażenia nie oznacza ujemnej wartości pola.

Dwa szybkie sprawdzenia

Dla y=0 oba pola znoszą się dokładnie. Dla |y|\gg d wynik przechodzi w pole od łącznego ładunku 2Q: E\approx2kQ/y^2. Jednostka maksimum to kQ/d^2, czyli N/C, tak jak powinna.

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (2)

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.