Praca podczas powolnego obrotu dipola i droga powrotna
Trwały, sztywny dipol ma moment p = 4,0·10⁻⁸ C·m i znajduje się w jednorodnym polu E = 5,0·10³ V/m. Obracamy go bardzo powoli z θ₁ = 30° do θ₂ = 120°, bez tarcia i bez zmiany energii kinetycznej. Energia potencjalna przy 90° wynosi zero.
a) Oblicz energie początkową i końcową oraz pracę zewnętrzną i pracę pola. b) Ile wyniesie łączna praca zewnętrzna po równie powolnym powrocie tą samą drogą do 30°? c) Dlaczego iloczyn momentu w położeniu początkowym i całego kąta obrotu nie daje tu dokładnej pracy?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Najpierw oblicz pE. Praca zewnętrzna to różnica energii, ponieważ kontrolujemy obrót i pomijamy straty. Moment zmienia się wraz z sin θ.
Rozwiązanie
1. Wspólna skala energii
pE=(4{,}0\cdot10^{-8})(5{,}0\cdot10^3)=2{,}0\cdot10^{-4}\ \mathrm J=0{,}200\ \mathrm{mJ}.
Stąd Ep1 = −0,200 cos 30° mJ ≈ −0,1732 mJ, a Ep2 = −0,200 cos 120° mJ = +0,1000 mJ. Przekroczenie 90° zmienia znak energii względem przyjętego zera. Nie zmienia praw fizyki.
2. Praca zewnętrzna i pola mają przeciwne znaki
W_{\mathrm{zew}}=E_{p2}-E_{p1}=0{,}1000-(-0{,}1732)=+0{,}2732\ \mathrm{mJ}.
Praca pola wynosi −0,2732 mJ. Obracaliśmy w kierunku rosnącego θ, a moment pola dla całego tego zakresu kierował przeciwnie. Znak ujemny jest zgodny z tą geometrią. Energia kinetyczna się nie zmieniła, więc suma obu prac wynosi zero.
3. Powrót oddaje tę samą energię
W drodze powrotnej praca zewnętrzna wynosi −0,2732 mJ. Uchwyt musi odbierać energię, aby dipol nie przyspieszał. Łączna praca zewnętrzna na zamkniętej drodze jest zerowa, ponieważ wróciliśmy do tego samego ustawienia i pomijamy tarcie.
Nie oznacza to, że każdy rzeczywisty obrót tam i z powrotem nic nie kosztuje. Straty w łożysku albo tłumienie elektryczne zmieniłyby bilans. Nie ma ich w podanym modelu.
4. Moment nie jest stały
Przy 30° moduł momentu wynosi pE/2, przy 90° pE, a przy 120° √3pE/2. Iloczyn jednej z tych wartości i całego kąta byłby polem prostokąta pod wykresem, podczas gdy potrzebujemy pola pod zmienną funkcją pE sin θ.
Rachunek całkowy daje Wzew = ∫ pE sin θ dθ = pE(cos θ₁ − cos θ₂), dokładnie jak różnica energii. Kąt w tym rachunku wyrażamy w radianach. Suma małych prac albo energia końców pozwalają uwzględnić zmienny moment; samo MΔθ jest dokładne tylko dla stałego M.
Powiązana teoria
Dipol w polu: moment siły, energia i stateczność równowagi
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto