Porównaj działanie ruchu jednostajnego i dwóch odchylonych przebiegów
Cząstka swobodna o masie m = 0,400 kg przebywa od x = 0 do x = d = 1,20 m w ustalonym czasie τ = 2,00 s. Porównaj rodzinę przebiegów xε(t) = dt/τ + ε sin(πt/τ), gdzie ε jest amplitudą w metrach. Oblicz S(ε), S(0) oraz przyrost działania dla ε = ±0,100 m. Co ten wynik mówi o stacjonarności, a czego nie dowodzi?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Energia potencjalna jest stała i można przyjąć ją równą zeru. Rozwiń kwadrat prędkości; całka z cos(πt/τ) między 0 a τ znika, a średnia cos² wynosi 1/2.
Rozwiązanie
1. Wszystkie przebiegi mają te same końce
Sinus znika dla t = 0 i t = τ. Każda wartość ε zachowuje więc położenia i chwile końcowe. Prędkość wynosi ẋε = d/τ + (επ/τ) cos(πt/τ).
2. Całkujemy energię kinetyczną
Po rozwinięciu kwadratu pojawiają się: stały składnik d²/τ², składnik liniowy w ε z cosinusem i składnik kwadratowy z cos². Pierwszy całkuje się do d²/τ, drugi do zera, trzeci do ε²π²/(2τ). Zatem:
S(\varepsilon)=\frac{md^2}{2\tau}+\frac{m\pi^2\varepsilon^2}{4\tau}.
Pierwszy składnik ma wartość 0,400 · 1,20²/(2 · 2,00) = 0,144 J·s. Dla ε = ±0,100 m:
\Delta S=\frac{0{,}400\pi^2(0{,}100)^2}{4\cdot2{,}00}\,\mathrm{J\,s}\approx0{,}004935\,\mathrm{J\,s}.
Oba znaki dają S ≈ 0,148935 J·s. Wynik ma jednostkę działania, nie dżuli.
3. Co sprawdziliśmy?
Pochodna dS/dε = mπ²ε/(2τ) znika przy ε = 0, a przyrost jest dodatni dla każdego niezerowego ε w tej rodzinie. Ruch jednostajny minimalizuje więc działanie w rozpatrywanej rodzinie. Nie zbadaliśmy tu wszystkich możliwych zaburzeń ani układów z innym potencjałem. Ogólne równanie ruchu wymaga stacjonarności względem wszystkich dopuszczalnych małych zmian, a nie wybrania minimum z kilku narysowanych linii.
Powiązana teoria
Od więzów do równania Lagrange’a: co znaczy stacjonarne działanie?
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto