Krótki pręt i pozornie ogromna siła Eulera
Porównaj dwa idealnie proste pręty z przegubami, o tym samym przekroju 20 mm × 40 mm i E = 200 GPa. Ich długości wynoszą 2,00 m oraz 0,200 m. Przyjmij, że materiał ma granicę proporcjonalności σp = 200 MPa i że krytyczny jest słabszy kierunek zginania. Oblicz formalne naprężenia Eulera. Wyznacz graniczną smukłość i odpowiadającą jej długość, przy których σkr = σp. Czy dla krótkiego pręta wolno uznać Aσp za dokładną siłę utraty nośności?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Dziesięciokrotnie krótszy pręt ma formalnie stukrotnie większe naprężenie Eulera. To dobry moment, by sprawdzić założenia, a nie przyjąć ogromny wynik.
Rozwiązanie
Formalny rachunek nie jest jeszcze poprawnym modelem
Dla przekroju A = 800 mm² oraz Imin = 26 666,7 mm⁴ promień i = √(I/A) = 5,7735 mm. Dłuższy pręt ma λ ≈ 346,4, krótszy λ ≈ 34,64. Wzór π²E/λ² daje odpowiednio:
\sigma_{\mathrm{kr},\,2\,\mathrm m}\approx16{,}45\,\mathrm{MPa},\qquad \sigma_{\mathrm{kr},\,0{,}2\,\mathrm m}\approx1644{,}9\,\mathrm{MPa}.
Pierwszy wynik mieści się poniżej przyjętego 200 MPa. Drugi przekracza tę wartość ponad ośmiokrotnie. Nie wolno traktować 1644,9 MPa jako poprawnej prognozy materiału, który wcześniej wychodzi poza liniową proporcjonalność.
Granica zakresu z warunku naprężenia
\frac{\pi^2E}{\lambda_p^2}=\sigma_p\quad\Longrightarrow\quad\lambda_p=\pi\sqrt{\frac E{\sigma_p}}=\pi\sqrt{\frac{200\,000}{200}}\approx99{,}35.
Dla dwóch przegubów Lp = λpi ≈ 0,5736 m. To granica wynikająca wyłącznie z porównania naprężeń w tym zadaniu. Nie jest uniwersalną długością rozdzielającą wszystkie rodzaje wyboczenia.
Czego brakuje dla krótkiego pręta?
Aσp = 800 mm²·200 N/mm² = 160 kN oznacza osiągnięcie przyjętej granicy proporcjonalności przy jednorodnym ściskaniu. Nie określa dalszej krzywej materiału, utraty stateczności w zakresie nieliniowym ani zniszczenia. Wzięcie mniejszej z dwóch liczb „Euler” i Aσp jest prostą kontrolą zakresu, a nie pełnym modelem nośności.
Powiązana teoria
Wyboczenie Eulera: utrata stateczności, podpory i zakres modelu
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto