v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Astronomia: wnioskowanie z obserwacji · 1 min czytania

Apertura 30 centymetrów zamiast 10 centymetrów

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dwa idealne teleskopy mają nieprzesłonięte apertury 10 cm i 30 cm oraz jednakową sprawność. Obserwują to samo punktowe źródło w tym samym paśmie. Ile razy więcej fotonów zbierze większy w tym samym czasie? Jaki czas zastąpi 90 s mniejszego, aby zebrać tę samą liczbę fotonów?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Porównaj kwadraty średnic.

Rozwiązanie

Pole rośnie jak kwadrat średnicy

Sprawności, źródło i pasmo są wspólne, więc w stosunku liczby fotonów pozostaje stosunek pól apertur. Przy szukaniu czasu dla tej samej liczby fotonów odwracamy uzyskany czynnik.

Stosunek pól wynosi (30/10)^2=9. Większy teleskop zbierze dziewięć razy więcej fotonów w tym samym czasie. Tę samą liczbę co mniejszy przez 90 s uzyska przez 10 s. Wniosek dotyczy podanych idealnych sprawności i liczby fotonów, nie każdego rodzaju jakości obrazu.

Nie mylimy trzech różnych popraw

Dziewięć razy więcej fotonów nie znaczy dziewięć razy lepszej rozdzielczości. Idealna skala dyfrakcyjna poprawiłaby się trzykrotnie, a stosunek sygnału do szumu ograniczony samym źródłem także trzykrotnie w tym samym czasie.

To liczba fotonów, a nie średnica, jest celem porównania

W tych samych warunkach N jest proporcjonalne do pola apertury i czasu. Oznaczmy przez q liczbę fotonów zbieranych na sekundę przez mniejszy przyrząd. Większy ma trzy razy większą średnicę, więc zbiera 9q na sekundę. Równość 9q·t = q·90 s prowadzi do t = 10 s. Czynnik q się skraca: nie musimy znać jasności źródła liczbowo.

Koła zachowują stosunek średnic 1:3 i pól 1:9. Paski czasu mają tę samą skalę, więc pokazują stosunek 90:10.
Koła zachowują stosunek średnic 1:3 i pól 1:9. Paski czasu mają tę samą skalę, więc pokazują stosunek 90:10.

Przykładowo jeśli mniejszy zbiera 100 fotonów na sekundę, przez 90 s zbierze średnio 9000. Większy zbierze tę samą liczbę przez 10 s. Liczby 100 i 9000 są ilustracją proporcji, nie nowym pomiarem.

Sprawdź dwie granice: przy równych średnicach czas pozostałby 90 s; przy dwa razy większej średnicy wyniósłby 22,5 s. Zależność nie jest liniowa ze średnicą. W rzeczywistym porównaniu należałoby uwzględnić sprawność, przesłonięcie i obszar obrazu użyty do zliczeń. Treść celowo ustala idealne, wspólne warunki.

Powiązana teoria

Teleskop: zbieranie światła, rozdzielczość i granice powiększenia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.