v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Astronomia: wnioskowanie z obserwacji · 1 min czytania

Podział separacji w układzie o stosunku mas trzy do jednego

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W kołowym układzie podwójnym M₁=3M₂, a odległość między składnikami wynosi 12 milionów kilometrów. Wyznacz odległości obu gwiazd od środka masy.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Równanie M₁r₁=M₂r₂ połącz z r₁+r₂=a.

Rozwiązanie

Środek masy dzieli separację odwrotnie do mas

Warunek równowagi iloczynów Mᵢrᵢ daje stosunek odległości. Razem mają one tworzyć pełne 12 milionów kilometrów, więc najpierw dzielimy tę liczbę na cztery równe części.

Mamy r₂=3r₁. Cztery części tworzą 12 milionów kilometrów, więc r₁=3 miliony kilometrów, a r₂=9 milionów kilometrów. Masywniejsza gwiazda znajduje się bliżej środka masy. Suma odległości daje podaną separację, co stanowi bezpośrednią kontrolę.

Dwie kontrole

3 + 9 = 12, a (3M₂)·3 = M₂·9 przy tych samych jednostkach odległości. Samo spełnienie sumy nie wystarczyłoby; odwrotne przypisanie odległości naruszyłoby położenie środka masy.

Jedna niewiadoma zamiast dwóch

Po podstawieniu M₁ = 3M₂ warunek środka masy ma postać 3M₂r₁ = M₂r₂. Dodatnia M₂ się skraca, pozostawiając r₂ = 3r₁. Teraz korzystamy z separacji:

r_1+3r_1=12\cdot10^6\ \mathrm{km},\qquad r_1=3\cdot10^6\ \mathrm{km},\quad r_2=9\cdot10^6\ \mathrm{km}.

Nie potrzebowaliśmy masy w kilogramach ani stałej grawitacji. To pytanie o geometrię środka masy przy znanym stosunku mas. Rysunek zachowuje skale odległości, ale rozmiary symboli gwiazd nie opisują ich rzeczywistych promieni.

Odległości są w skali: 120 i 360 jednostek rysunku odpowiadają 3 i 9 milionom kilometrów. Symbole gwiazd nie kodują ich promieni.
Odległości są w skali: 120 i 360 jednostek rysunku odpowiadają 3 i 9 milionom kilometrów. Symbole gwiazd nie kodują ich promieni.

Próba zmiany danych: przy tej samej separacji i równych masach oba promienie wyniosłyby 6 milionów kilometrów. Przy M₁ = 11M₂ dostalibyśmy 1 i 11 milionów kilometrów. W miarę zwiększania M₁ środek masy zbliża się do składnika 1, zgodnie z intuicją i wzorem. Nie oznacza to, że druga gwiazda przestaje przyciągać pierwszą.

Powiązana teoria

Gwiazdy podwójne: środek masy i ważenie odległych układów

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.