Łączenie modułów PV: wspólny prąd, wspólne napięcie i skutki cienia
Dwa moduły nie zawsze oddają razem sumę swoich najlepszych mocy. Połączenie narzuca wspólny prąd albo wspólne napięcie. Zobaczymy, kiedy oba moduły mogą pracować w swoich maksimach i dlaczego cień na jednej części ma skutki także dla reszty obwodu.
W tym materiale
Dwa moduły nie zawsze oddają razem sumę swoich najlepszych mocy. Połączenie narzuca wspólny prąd albo wspólne napięcie. Zobaczymy, kiedy oba moduły mogą pracować w swoich maksimach i dlaczego cień na jednej części ma skutki także dla reszty obwodu.
Potrzebne wiadomości: Prawa Kirchhoffa, moc elektryczna, charakterystyka I(U) źródła oraz maksimum funkcji kwadratowej.
Najpierw odróżnij moduł od pojedynczego ogniwa
Moduł zawiera połączone ogniwa oraz elementy konstrukcyjne. Traktujemy go tutaj jako źródło o znanej charakterystyce. Nie rozpatrujemy sposobu wykonywania instalacji; symbole na rysunku opisują zależności elektryczne. We wszystkich prostych porównaniach pomijamy opór przewodów, a oświetlenie i temperatura pozostają stałe. Każdemu modułowi przypisujemy napięcie dodatnie, gdy dostarcza energię przy dodatnim prądzie.
Połączenie szeregowe: dodajemy napięcia przy tym samym prądzie
Przez jedną nierozgałęzioną gałąź płynie ten sam prąd I. Dla dwóch modułów napięcie całkowite wynosi Us(I) = U₁(I) + U₂(I). Nie dodajemy dowolnych napięć z tabel: muszą odpowiadać tej samej wartości I. Moc gałęzi to I[U₁(I) + U₂(I)], czyli suma mocy obu modułów w narzuconym wspólnym stanie.
Dla dwóch identycznych modułów w jednakowych warunkach każdy może osiągnąć swój MPP jednocześnie. Jeśli pojedynczy moduł ma tam 10 V i 2 A, para szeregowa ma 20 V i nadal 2 A. Moc rośnie z 20 W do 40 W. Opornik wybierający ten stan ma R = 20 V / 2 A = 10 Ω; opornik 5 Ω odpowiedni dla pojedynczego modułu nie jest już dopasowany do pary.
Połączenie równoległe: dodajemy prądy przy tym samym napięciu
Moduły podłączone do tych samych dwóch węzłów mają wspólne U. Ich prądy sumują się: Ir(U) = I₁(U) + I₂(U). Dla identycznej pary poprzednich modułów wspólny MPP ma 10 V i 4 A, czyli również 40 W. Dopasowany opór wynosi jednak 2,5 Ω. Równoległe połączenie nie podwaja napięcia, a szeregowe nie podwaja prądu.
Dlaczego moc maksymalna nie zawsze się sumuje?
Załóżmy teraz, że moduły różnią się oświetleniem albo temperaturą. Ich maksima mogą przypadać na różne prądy i napięcia. Połączenie szeregowe narzuca jeden prąd, więc nie można jednocześnie żądać na przykład 2 A w pierwszym module i 1 A w drugim. W połączeniu równoległym analogiczny konflikt dotyczy napięć. Obowiązuje sumowanie rzeczywistych mocy w punkcie pracy, lecz niekoniecznie sumowanie osobnych maksimów:
\max_I\{I[U_1(I)+U_2(I)]\}\leq \max_{I_1}\{I_1U_1(I_1)\}+\max_{I_2}\{I_2U_2(I_2)\}.
Nierówność porównuje wspólne dopuszczalne stany z niezależnym doborem każdego z nich. Bez strat połączeń równość jest możliwa, jeśli oba maksima mają wspólny odpowiedni prąd. Różnica między sumą mocy osiągalnych osobno a maksimum połączonego układu jest stratą niedopasowania. Jeżeli to cień obniżył wcześniej moc jednego modułu, sam spadek energii padającego światła jest odrębną zmianą. Nie przypisujemy obu zjawisk jednemu mechanizmowi.
Zdanie o „najsłabszym ogniwie” wymaga dopowiedzenia
Zacienione ogniwo zwykle może dostarczyć mniej prądu przy dodatnim napięciu. W szeregu może więc znacznie zmienić punkt pracy całej gałęzi. Nie jest jednak idealnym ogranicznikiem, który nigdy nie przepuści większego prądu. Pozostałe ogniwa mogą wymusić na nim napięcie o przeciwnym znaku. W przyjętej konwencji U < 0 przy I > 0 daje P = UI < 0: ten fragment pochłania energię elektryczną zamiast ją oddawać. Może się lokalnie nagrzewać. Do obliczenia takiego stanu potrzebna jest charakterystyka zaporowa; nie wolno jej zgadywać na podstawie samego prądu zwarcia.
Dlatego reguła „prąd szeregu jest równy najmniejszemu prądowi zwarcia” nie jest ogólnym równaniem obwodu. Jest uproszczeniem sugerującym wpływ słabiej oświetlonej części w pewnym zakresie pracy. Ścisłe postępowanie wymaga dodania napięć przy wspólnych prądach i uwzględnienia elementów obejściowych. Procent zasłoniętej powierzchni sam w sobie nie wystarcza do podania procentowego spadku mocy.
Dioda obejściowa daje alternatywną drogę
Dioda obejściowa, zwana bypass, jest połączona przeciwrównolegle do chronionej grupy ogniw. Przy jej zwykłym dodatnim napięciu dioda nie przewodzi. Gdy napięcie grupy staje się dostatecznie ujemne, dioda może przewodzić i ograniczać to odwrócone napięcie. Prąd gałęzi może wtedy płynąć w dużej części przez diodę, omijając ogniwa. Nie traktujemy już prądu gałęzi jako prądu wszystkich pominiętych ogniw.
Obejście nie odzyskuje pełnego napięcia zasłoniętej grupy. Przy przewodzeniu wprowadza też stratę mocy związaną ze spadkiem napięcia na diodzie. Pomaga ograniczyć skutki wymuszenia prądu, lecz nie usuwa strat oświetlenia i nie gwarantuje pełnej ochrony w każdym rzeczywistym układzie. W zadaniu liczymy tylko jawnie podany model zastępczy.
Jedna charakterystyka może mieć kilka lokalnych maksimów
Przy częściowym cieniu różne grupy i diody obejściowe zaczynają przewodzić przy różnych warunkach. Krzywa I(U) całego układu może mieć stopnie, a P(U) kilka wierzchołków. Znalezienie lokalnego maksimum nie dowodzi znalezienia największej mocy całego układu. To dodatkowe wyzwanie dla śledzenia MPP. Nie wynika z tego, że każde zacienienie zawsze daje wiele maksimów; zależy to od topologii i charakterystyk.
W obliczeniach przechodzimy zatem od znanych charakterystyk i zasad połączenia do wspólnego punktu pracy. Dopiero potem liczymy moc i porównujemy ją z jasno określonym odniesieniem. Tak samo jak w lekcji o pojedynczym ogniwie, nie zestawiamy dogodnych liczb z różnych stanów, aby uzyskać pozornie lepszy wynik.
Zadania do tego tematu
- Cztery identyczne moduły: ta sama moc, trzy różne obciążenia
- Zacieniona grupa pobiera moc: bilans przed i po obejściu
- Niedopasowanie dwóch liniowych źródeł: dlaczego suma maksimów bywa nieosiągalna?
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto