v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Spin 1/2, analizatory Sterna–Gerlacha i pomiar kwantowy · 3 min czytania

Sekwencja z–x–z: filtr, zapis wyniku i ponowne łączenie wiązek

Po wybraniu kanału +z można znów otrzymać −z, jeśli po drodze zmierzymy inną składową. Obliczenie zależy zarówno od osi, jak i od tego, które atomy zachowaliśmy oraz czy informacja o ich drodze pozostała w otoczeniu.

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Po wybraniu kanału +z można znów otrzymać −z, jeśli po drodze zmierzymy inną składową. Obliczenie zależy zarówno od osi, jak i od tego, które atomy zachowaliśmy oraz czy informacja o ich drodze pozostała w otoczeniu.

Potrzebne wiadomości: Reguła Borna dla spinu 1/2, prawdopodobieństwo warunkowe i stan przygotowany przez wybór kanału.

Każdy wybrany wynik określa nowy stan wejściowy

Przepuśćmy niespolaryzowaną wiązkę przez filtr z, zatrzymując kanał −z. Atomy wybrane w kanale +z mają stan |+z\rangle. Natychmiastowy pomiar w tej samej osi powtórzyłby „+” z prawdopodobieństwem jeden, jeśli między urządzeniami nic nie zmieniło spinu.

Wstawmy zamiast tego analizator x i wybierzmy jego kanał +x. Przechodzi średnio połowa atomów docierających do tego urządzenia. Ich stan to teraz |+x\rangle=(|+z\rangle+|-z\rangle)/\sqrt2. Końcowy analizator z daje po 1/2 obu wyników. Wcześniejszy dodatni wynik z nie jest trwałą etykietą, którą można zachować niezależnie od późniejszego przygotowania.

Dwa mianowniki w tym samym zadaniu

Dla N = 8000 atomów niespolaryzowanej wiązki oczekujemy 4000 za filtrem +z, następnie 2000 za filtrem +x, a na końcu 1000 wyników +z i 1000 wyników −z. Szansa końcowego −z względem całej pierwotnej wiązki wynosi:

P(+z,\,+x,\,-z)=\frac12\cdot\frac12\cdot\frac12=\frac18.

Warunkowo, wśród atomów, które dotarły już za filtr +x, szansa tego samego wyniku wynosi 1/2. Gdy źródło od razu dostarcza stan +z, pierwszy czynnik 1/2 znika. Zawsze zapisujemy, do jakiej grupy odnosi się podana proporcja.

Z 8000 atomów niespolaryzowanych średnio 4000 przechodzi filtr plus z, 2000 filtr plus x, a końcowy analizator z daje 1000 plus i 1000 minus. Odrzucone gałęzie zawierają 4000 i 2000 atomów.
Drzewo przedstawia liczby oczekiwane. Końcowy −z stanowi 1/8 wejścia oraz 1/2 atomów, które dotarły do ostatniego analizatora.

Co, jeśli zachowamy oba wyniki x?

Trzeba rozróżnić trzy fizyczne operacje. Filtracja +x zachowuje tylko jeden kanał i zmniejsza strumień. Pomiar x bez selekcji zachowuje oba rodzaje zdarzeń, ale informacja o wyniku zostaje zarejestrowana, a następnie nie korzystamy z niej przy analizie spinu. W modelu idealnym wejście +z przechodzi wtedy w mieszaninę: połowa +x i połowa −x. Końcowe z daje po połowie przy zachowaniu całego strumienia, a nie jego połowy.

Trzecia operacja to odwracalne rozdzielenie i spójne ponowne połączenie. Jeśli nie pozostał żaden zapis drogi, a urządzenie odwraca rozdzielenie wraz z odpowiednią fazą względną, może odtworzyć początkowe +z. Wtedy końcowy wynik −z ma prawdopodobieństwo zero. Samo doprowadzenie dwóch wykrytych lub zdekoherowanych wiązek do jednego miejsca nie spełnia tych warunków. Skasowanie tabeli z wynikami także nie odwraca fizycznego oddziaływania z detektorem.

Dlatego słowo „analizator” wymaga dopowiedzenia: odwracalny rozdzielacz nie musi realizować nieodwracalnego pomiaru. W obliczeniach kolejnych pomiarów zakładamy rozróżnione wyniki lub wybranie kanału. W wariancie interferencyjnym sumujemy amplitudy z zachowaną fazą, zamiast sumować prawdopodobieństwa dwóch już rozróżnionych historii.

Dowolny kąt pośredniego filtru

Przygotujmy +z i wstawmy filtr +n, którego oś tworzy z z kąt θ. Szansa przejścia filtru wynosi c², gdzie c=\cos(\theta/2). Z wybranego stanu +n końcowy analizator z daje + z szansą c² i − z szansą s^2=\sin^2(\theta/2). Względem przygotowanej wiązki +z:

P_{\text{końcowe }+z}=c^4,\qquad P_{\text{końcowe }-z}=c^2s^2=\frac14\sin^2\theta.

Ich suma to c², czyli udział atomów przepuszczonych przez filtr. Brakująca część s² została zatrzymana, a nie zniknęła z bilansu. Końcowy strumień −z jest największy przy θ = 90° i wynosi 1/4 przygotowanego wejścia. Dla źródła niespolaryzowanego z dodatkowym początkowym filtrem +z byłaby to 1/8 całego źródła.

To doświadczenie ilustruje zmianę przewidywań po niezgodnym pomiarze. Nie wymaga opowieści o świadomym obserwatorze i samo nie jest dowodem przeciw każdemu możliwemu modelowi zmiennych ukrytych. Reguły dotyczą fizycznego przygotowania, oddziaływania i rejestracji. Opis przez stan mieszany pozwoli zapisać różnicę między pomiarem bez selekcji a spójnym odwróceniem.

Zadania do tego tematu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Teoria Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.