Trzy stacje sejsmiczne: obliczanie epicentrum z odległości
Po pojedynczym sejsmogramie wiemy, jak daleko mógł znajdować się wstrząs. Dopiero kilka stacji pozwala znaleźć wspólny punkt. Rysujemy nie kierunki fal, lecz okręgi o promieniach równych oszacowanym odległościom.
W tym materiale
Po pojedynczym sejsmogramie wiemy, jak daleko mógł znajdować się wstrząs. Dopiero kilka stacji pozwala znaleźć wspólny punkt. Rysujemy nie kierunki fal, lecz okręgi o promieniach równych oszacowanym odległościom.
Potrzebne wiadomości: Płaski układ współrzędnych, Pitagoras, różnica kwadratów, pojęcie epicentrum.
Jeden odczyt — cały okrąg możliwości
Przyjmujemy płaską mapę kilometrową, prostoliniowe tory i zaniedbywalną głębokość ogniska. Na tej podstawie odległość z czasu przyjścia traktujemy jako promień okręgu wokół stacji. Pojedyncza stacja nie wskazuje azymutu. Dwie stacje zwykle dają dwa możliwe przecięcia; trzecia położona poza wspólną prostą pozwala wybrać właściwe.
Niech A=(0,0), B=(80,0), C=(0,60) km. Odległości są równe dA=50 km, dB=√4100 km, dC=√1300 km. Dla nieznanego E=(x,y) zapisujemy:
x^2+y^2=2500,\quad (x-80)^2+y^2=4100,\quad x^2+(y-60)^2=1300.
Odejmij równania, zanim zaczniesz pierwiastkować
Odejmując drugie równanie od pierwszego, usuwamy x² i y². Dostajemy 160x−6400=−1600, więc x=30 km. Podobnie z pierwszego i trzeciego: 120y−3600=1200, czyli y=40 km. Punkt E=(30,40) km ma odległość 50 km od A, √4100 km od B i √1300 km od C. W ten sposób sprawdzamy wszystkie odczyty, a nie tylko jeden.
Dlaczego układ czujników ma znaczenie?
Dla A=(0,0), B=(100,0), dA=50 km i dB=√6500 km dostajemy dwa rozwiązania (30,40) i (30,−40). Są one odbiciami lustrzanymi względem linii AB. Trzecia stacja również położona na tej linii nie rozróżni ich: odległości do obu punktów będą równe. Stacja poza linią może usunąć tę niejednoznaczność. Nazwa trilateracja podkreśla, że używamy odległości, a nie znanych kątów; słowo „triangulacja” jest często używane szerzej.
Co zrobić, gdy okręgi nie mają wspólnego punktu?
Rzeczywiste odczyty zawierają błędy, a głębokość źródła i budowa Ziemi deformują prostą geometrię. Nie należy przesuwać okręgów dowolnie ani udawać, że pomiary są dokładne. W praktyce oblicza się położenie najlepiej zgodne z obserwacjami i modelem prędkości, często metodą najmniejszych kwadratów, uwzględniając różną jakość odczytów. Dla dużego obszaru mapa płaska dodatkowo przestaje być dobrym przybliżeniem.
Czy trzy okręgi muszą przecinać się dokładnie?
W idealnym zadaniu tak. Przy danych pomiarowych prawie nigdy nie ma jednego dokładnego punktu. Otrzymuje się obszar lub rozkład niepewności położenia, nie pewną kropkę bez błędu.
Zadania do tego tematu
- Trilateracja krok po kroku
- Inna geometria tej samej metody
- Dwa okręgi nie wyznaczają jednej strony świata
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto