v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Termoelektryczność: termopara, generator i chłodzenie Peltiera · 1 min czytania

Dwa prądy dla 20 W chłodzenia: który spełnia ograniczenie?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla dydaktycznego modelu α = 0,050 V/K, R = 2,00 Ω, K = 0,200 W/K oraz utrzymywanych temperatur Tc = 280 K i Tₕ = 300 K wymagamy Q̇c = 20,0 W. Znajdź oba rozwiązania dla dodatniego prądu, oblicz ich pobór elektryczny i COP. W rozpatrywanym zadaniu narzucono dodatkowo I ≤ 5,00 A. Który punkt jest dopuszczalny? Czy matematyczne maksimum mocy chłodniczej jest osiągalne w tym przedziale?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Po podstawieniu temperatur dostaniesz 14I − I² − 4 = 20, gdy I jest liczbą amperów. Nie wybieraj pierwiastka bez sprawdzenia ograniczenia oraz kosztu energetycznego.

Rozwiązanie

1. Rozwiązujemy bilans chłodnego końca

Z Q̇c = αTcI − I²R/2 − KΔT otrzymujemy 14I − I² − 4 = 20. Po przeniesieniu stron:

I^2-14I+24=0,\qquad (I-2)(I-12)=0.

W tym zapisie liczbowym I wyrażamy w amperach; rozwiązania z jednostkami to 2,00 A oraz 12,00 A. Dla pierwszego 28 − 4 − 4 = 20 W; dla drugiego 168 − 144 − 4 = 20 W. Na opadającej gałęzi większy transport Peltiera niemal znosi się z większym grzaniem.

2. Porównujemy pobór, nie samą moc chłodniczą

SEM αΔT wynosi 1,00 V, więc Pₑ = I + 2I², z I liczbowo w amperach i wynikiem w watach. Dla 2 A otrzymujemy 10,0 W, COP = 2,00 i Q̇ₕ = 30,0 W. Dla 12 A pobór wynosi 300 W, COP = 1/15 ≈ 0,0667, a radiator musiałby odebrać 320 W przy tych samych temperaturach.

3. Stosujemy dopuszczalny przedział

Warunek I ≤ 5 A pozostawia wyłącznie 2 A. Pierwiastek 12 A jest rozwiązaniem równania, lecz nie rozwiązaniem całego zadania. Nie jest proponowanym punktem pracy realnego urządzenia.

4. Maksimum przy ograniczonym prądzie

Parabola 45 − (I − 7)² ma szczyt przy 7 A, poza przedziałem. Na 0 ≤ I ≤ 5 rośnie, więc największe modelowe chłodzenie w dopuszczalnym zakresie wynosi Q̇c(5) = 70 − 25 − 4 = 41 W. Przy stałym dopływie ciepła 20 W ustawienie 5 A nie utrzymałoby samo z siebie Tc = 280 K: przedmiot zacząłby się ochładzać. Potrzebny punkt pracy wynika z obciążenia cieplnego, a nie z samego maksimum paraboli.

Powiązana teoria

Chłodziarka Peltiera: co chłodzi, co grzeje i jak policzyć COP?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.