v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Dyfuzja ciepła: bilans, warunki brzegowe i zmiany w czasie · 1 min czytania

Średnia stygnie: sprawdź, gdzie ucieka energia

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Pręt o długości L=0,250 m ma stałą objętościową pojemność cieplną ρc=2,00·10⁶ J/(m³·K) i przewodność k=20,0 W/(m·K). Boki i lewy koniec są izolowane, ale przez prawy koniec płynie na zewnątrz stała gęstość strumienia q_R=50,0 W/m². Oś x rośnie od lewego końca do prawego.

Oblicz tempo zmiany średniej temperatury oraz jej zmianę przez 600 s, jeśli warunki pozostają takie same. Podaj gradient temperatury na prawym końcu. Czy określenie „pręt izolowany” jest tutaj poprawne?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Całkuj bilans energii po całej długości. Pole przekroju skróci się. Na lewym końcu q_L=0, na prawym q_R jest dodatnie i oznacza odpływ.

Rozwiązanie

Bilans całego pręta

Całkowita pojemność cieplna wynosi ρcSL. Różnica mocy na granicach jest równa S(q_L−q_R). Po skróceniu pola S:

\frac{d\overline T}{dt}=\frac{0-50{,}0}{(2{,}00\cdot10^6)(0{,}250)}\,\mathrm{K/s}=-1{,}00\cdot10^{-4}\,\mathrm{K/s}.

Przy stałym odpływie przez 600 s średnia temperatura zmieni się o −0,0600 K. Nie musimy znać pełnego profilu, żeby policzyć średni bilans. Nie oznacza to jednak, że każdy punkt stygnie z tym samym tempem.

Warunek na prawym końcu

Z q_R=−k∂T/∂x otrzymujemy:

\left.\frac{\partial T}{\partial x}\right|_{x=L}=-\frac{50{,}0}{20{,}0}\,\mathrm{K/m}=-2{,}50\,\mathrm{K/m}.

Temperatura maleje ku prawemu końcowi; znak jest zgodny z dodatnim strumieniem na zewnątrz. Na lewym końcu gradient pozostaje zerowy.

Wniosek o modelu

Cały pręt nie jest izolowany, bo prawa granica oddaje energię. Warunek zerowej pochodnej na obu końcach byłby sprzeczny z q_R=50,0 W/m² i z obliczonym spadkiem średniej. Nie można naprawić tej sprzeczności przez zmianę dyfuzyjności: przy zerowych strumieniach bilans średniej pozostaje zerowy dla każdej dodatniej α.

Założony stały strumień ma obowiązywać tylko w podanym przedziale. W rzeczywistym swobodnym chłodzeniu odpływ zwykle zmienia się wraz z temperaturą; nie wolno bez uzasadnienia przedłużać liniowego spadku średniej w nieskończoność.

Powiązana teoria

Izolowany pręt: co się wyrównuje i dlaczego średnia temperatura zostaje?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.