v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Gaz rozrzedzony: zderzenia, efuzja i selekcja cząsteczek · 1 min czytania

Średnica zderzeniowa z drogi swobodnej i niepewności danych

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W dwóch umownych pomiarach tego samego gazu w 300 K uzyskano: p₁ = 1,00 Pa, λ₁ = 8,00 mm oraz p₂ = 0,500 Pa, λ₂ = 16,0 mm. Przyjmij kB = 1,380649·10⁻²³ J/K. Wyznacz d z każdego wyniku. Dla pierwszej serii oszacuj standardową niepewność d, gdy względne standardowe niepewności T, p i λ wynoszą odpowiednio 1%, 2% i 5% i są niezależne. Oceń, co sprawdza zgodność dwóch d.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Najpierw przekształć wzór na λ do d². Przy małych niezależnych niepewnościach stosujemy kwadratowe dodawanie składników, z uwzględnieniem wykładników potęg.

Rozwiązanie

Odwracamy model

d=\sqrt{\frac{k_BT}{\sqrt2\,\pi p\lambda}}.

W pierwszej serii pλ = 1,00·0,00800 = 0,00800 Pa·m. W drugiej pλ = 0,500·0,0160 = 0,00800 Pa·m. Oba wyniki dają d ≈ 3,41370·10⁻¹⁰ m = 0,34137 nm. Jednostka pod pierwiastkiem to J/(Pa·m) = m².

Przenosimy niepewności

Wykładniki T, p i λ wynoszą odpowiednio +1/2, −1/2 i −1/2. Znaki znikają po podniesieniu do kwadratu:

\frac{u(d)}d\approx\frac12\sqrt{0{,}01^2+0{,}02^2+0{,}05^2}\approx0{,}02739.

Stąd u(d) ≈ 0,00935 nm. Rozsądny zapis to d = (0,341 ± 0,009) nm, gdzie podana wartość po ± jest standardową niepewnością w zastosowanym przybliżeniu.

Zakres wniosku

Zgodność obu d potwierdza dla tych danych zależność λ ∝ 1/p. Nie dowodzi, że cząsteczki są naprawdę twardymi kulami, a d nie zależy od temperatury. Wspólny błąd kalibracji ciśnienia mógłby przesunąć oba wyniki tak samo. Składnik niepewności samego modelu nie został wyznaczony z trzech podanych niepewności przyrządowych.

Powiązana teoria

Zderzenia w gazie: droga swobodna i granice modelu efuzji

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.