v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Gaz rozrzedzony: zderzenia, efuzja i selekcja cząsteczek · 1 min czytania

Ciepło potrzebne do utrzymania temperatury podczas efuzji

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Jednoatomowy gaz w sztywnym zbiorniku ma 300 K. W krótkim czasie opuszcza go 5,9737·10¹² cząsteczek na sekundę. W warunkach efuzji każda wynosi średnio 2kBT energii translacyjnej. Jaką moc cieplną muszą dostarczać ściany, aby T nie zmieniała się przy zmniejszającej się liczbie cząsteczek? Następnie rozważ idealnie odizolowany zbiornik bez dopływu ciepła: jaką temperaturę da model bliskiej równowagi po ubytku 20% początkowej liczby cząsteczek? Przyjmij kB = 1,380649·10⁻²³ J/K, U = 3NkBT/2 i pomiń wewnętrzne stopnie swobody.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Przy stałej T energia pozostającego gazu też maleje, bo maleje N. Ściany nie muszą uzupełniać całej wynoszonej energii. Dla izolowanego zbiornika rozwiń d(NT) i oddziel zmienne.

Rozwiązanie

Na każdą utraconą cząsteczkę jednoatomowego gazu ubytek energii zbiornika przy stałej temperaturze wynosi 1,5 kT, podczas gdy przez otwór wynoszone jest średnio 2 kT. Termostat dostarcza brakujące 0,5 kT.
Bilans małego ubytku z gazu jednoatomowego w sztywnym zbiorniku. Bez dopływu ciepła utrzymanie tej samej temperatury nie jest możliwe. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Stała temperatura, mniejsza liczba cząsteczek

Przy utracie jednej cząsteczki U ma zmaleć o 3kBT/2, jeśli temperatura pozostaje stała. Faktycznie cząsteczki opuszczające źródło wynoszą średnio 2kBT. Ściany dostarczają różnicę kBT/2.

P_Q=\dot N\frac{k_BT}{2}\approx(5{,}9737\cdot10^{12})\frac{(1{,}380649\cdot10^{-23})300}{2}\ \mathrm W\approx1{,}2371\cdot10^{-8}\ \mathrm W.

Potrzebna moc to około 12,37 nW, a nie pełna wynoszona moc 49,49 nW. Pozostałe około 37,11 nW odpowiada spadkowi energii gazu wskutek zmniejszenia N przy stałym T.

Bez dopływu ciepła

Oznaczmy zmianę liczby pozostającej wewnątrz przez dN < 0. Bilans daje (3/2)kB(N dT + T dN) = 2kBT dN. Po odjęciu wspólnego składnika otrzymujemy dT/T = dN/(3N). Całkując między stanami, dostajemy ln(T/T₀) = (1/3)ln(N/N₀).

Dla N/N₀ = 0,80 temperatura wynosi T = 300·0,801/3 ≈ 278,50 K. Nie założyliśmy stałego tempa utraty cząsteczek; ten wynik wiąże T z N, a nie z czasem. Przy ubytku dążącym do zera otrzymujemy T dążącą do T₀. Rachunek wymaga, aby gaz pozostawał bliski równowagi i aby spełnione były warunki efuzji przez cały rozpatrywany ubytek.

Powiązana teoria

Efuzja wybiera cząsteczki: szybkość, skład i wynoszona energia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.