Thévenin — zadanie: ten sam odbiornik, inne prądy wewnątrz
Idealne źródło 18 V zasila szeregowe oporniki R₁ = 600 Ω i R₂ = 300 Ω. Odbiornik RL = 1000 Ω dołączono równolegle do R₂, między odczep A i dolny zacisk B źródła. Wyznacz dwójnik Thévenina, napięcie i prąd odbiornika. Sprawdź wynik bez zamiennika, korzystając z prądów oryginalnych gałęzi. Porównaj moc oddawaną przez idealne źródło oryginału i przez źródło zamiennika. Czy równe napięcie wyjściowe zapewnia równe straty wewnętrzne?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Przy rozwarciu zdejmij tylko odbiornik. Po wyzerowaniu idealnego źródła R₁ i R₂ łączą te same dwa węzły. Prąd oryginalnego źródła nie jest równy prądowi odbiornika, bo zasila również R₂.
Rozwiązanie
Parametry odnoszą się do odczepu
Po odłączeniu RL pozostaje szereg R₁ + R₂. Napięcie A względem B jest spadkiem na dolnym oporniku:
U_{\mathrm{Th}}=18\,\mathrm V\,\frac{300}{600+300}=6\,\mathrm V,\qquad R_{\mathrm{Th}}=600\,\Omega\parallel300\,\Omega=200\,\Omega.
Zwarcie wyzerowanego źródła sprawia, że oba oporniki są równoległe z punktu widzenia A–B. Dodanie ich oporów dałoby 900 Ω i opisywałoby inną geometrię zacisków.
Odbiornik i kontrola oryginalnego obwodu
I_L=\frac{6\,\mathrm V}{1200\,\Omega}=5\,\mathrm{mA},\qquad U=5\,\mathrm V.
W oryginale R₁ ma napięcie 18 − 5 = 13 V, więc płynie przez niego 13/600 A = 21,666… mA. Przez R₂ płynie 5/300 A = 16,666… mA. Różnica wynosi dokładnie 5 mA. Można też obliczyć R₂ ∥ RL = 3000/13 Ω i użyć zwykłego dzielnika; ponownie otrzymamy 5 V.
Równe wyjście nie oznacza równego wnętrza
Oryginalne źródło oddaje 18 V · 13/600 A = 0,390 W. Odbiornik dostaje 5 V · 0,005 A = 0,025 W, a oba wewnętrzne oporniki razem 0,365 W. W zamienniku źródło oddaje 6 V · 0,005 A = 0,030 W, z czego 0,005 W przypada na RTh.
Oba bilanse są poprawne, lecz opisują różne wnętrza. Twierdzenie obiecuje ten sam prąd i napięcie na granicy A–B. Gdy potrzebujemy temperatury R₁ albo prądu rzeczywistego zasilacza, wracamy do oryginalnego schematu. Stosunek napięcia rozwarcia do napięcia obciążonego nie wystarcza do odtworzenia wszystkich strat urządzenia.
Powiązana teoria
Twierdzenie Thévenina: cały obwód widziany z dwóch zacisków
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto