v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Pomiary i opracowanie wyników · 1 min czytania

Czy logarytmowanie zawsze poprawia dopasowanie?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dwa odczyty dodatniej wielkości to 2,0±0,2 i 20,0±0,2 (ta sama jednostka). Oblicz przybliżone niepewności ln(y) i wyjaśnij, dlaczego regresja po logarytmowaniu zmienia względne znaczenie punktów.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Dla niewielkiej niepewności użyj u(ln y)≈u(y)/y.

Rozwiązanie

Przeliczamy niepewność razem z odczytem

Wybieramy stałą wartość odniesienia y₀ o tej samej jednostce. Pochodna ln(y/y₀) względem y wynosi 1/y, więc w liniowym przybliżeniu propagacji niepewności:

u\!\left(\ln\frac y{y_0}\right)\approx\frac{u(y)}y.

Dla pierwszego odczytu otrzymujemy 0,2/2,0=0,10, dla drugiego 0,2/20,0=0,01. Oba wyniki są bezwymiarowe.

Jak wpływa to na dopasowanie?

Równe niepewności bezwzględne w oryginalnej skali dały dziesięciokrotnie różne niepewności logarytmów. Przy niezależnych znanych wariancjach wagi proporcjonalne do 1/u² byłyby więc dla drugiego punktu sto razy większe. Zwykła regresja bez wag tych różnic nie odtworzy. Transformacja nie poprawia automatycznie danych: trzeba wybrać skalę i wagi zgodne z modelem błędu. Dla dużych niepewności pochodna nie wystarcza do opisania asymetrycznego rozkładu po logarytmowaniu.

Powiązana teoria

Wykresy logarytmiczne: jak rozpoznać potęgę i wykładnik

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.