v2.0.9794.34739
Fizyka dla każdego
Mechanika numeryczna: krok czasu, błąd i kontrola modelu · 1 min czytania

Sztuczne odbijanie się od prędkości granicznej

Opublikowano: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Spadanie spełnia dv/dt = 10 − v/(2 s), zatem vg = 20 m/s, i zaczyna się od v₀ = 0. Trzy obliczenia Eulera używają h = 3 s, 4 s oraz 5 s. Wyznacz pierwsze trzy prędkości w każdym obliczeniu. Rozstrzygnij, czy odchylenie od vg zanika i czy zmiana znaku prędkości w ostatnim obliczeniu świadczy o fizycznym odbiciu.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Wygodniej śledzić odchylenie v − 20 niż rozwijać równanie od początku. Mnożnik tego odchylenia wynosi 1 − h/τ.

Rozwiązanie

Jeden mnożnik porządkuje trzy przypadki

τ = 2 s. Dla h = 3 s mnożnik q = −0,5, więc odchylenia od 20 m/s to −20; +10; −5; +2,5 m/s. Prędkości po trzech krokach wynoszą 30; 15; 22,5 m/s. Odchylenie maleje co do wartości, ale zmienia znak. Metoda jest asymptotycznie stabilna dla tego równania, choć naprzemienne przekraczanie prędkości granicznej jest artefaktem.

Dla h = 4 s mamy q = −1. Prędkości to 40; 0; 40 m/s. Odchylenie zachowuje amplitudę 20 m/s; nie dąży do zera. To granica przedziału stabilności, a nie poprawne odtwarzanie oporu.

Dla h = 5 s mamy q = −1,5. Kolejne prędkości to 50; −25; 87,5 m/s. Bezwzględna wartość odchylenia rośnie o 50% w każdym kroku. Nawet niewielkie zaburzenie stanu byłoby powiększane.

Co naprawdę przewiduje model?

v(t) = 20(1 − e−t/2) jest dodatnia dla t > 0, mniejsza od 20 m/s i rośnie monotonicznie. Nie zawiera odbicia ani siły sprężystej. Ujemna prędkość w trzecim obliczeniu oznacza więc niestabilność dyskretyzacji, nie odkrycie nowego zjawiska. Dla uniknięcia przekraczania vg przy tym starcie trzeba 0 < h ≤ 2 s; dla dokładności zwykle potrzeba jeszcze znacznie mniejszego kroku.

Uwaga przy porównaniu tabel: trzeci stan oznacza odpowiednio 9, 12 i 15 s. Klasyfikację stabilności przeprowadziliśmy przez mnożnik, a nie przez bezpośrednie odejmowanie tych trzech stanów z różnych chwil.

Powiązana teoria

Spadanie liczone krok po kroku: Euler, błąd i stabilność

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.