Pod jakim kątem dwa fotony mogą utworzyć parę?
Dwa fotony mają w tym samym układzie energie E₁ = 2,00 MeV i E₂ = 0,200 MeV. Kąt θ między ich kierunkami propagacji może się zmieniać od 0° do 180°. Przyjmij mec² = 0,511 MeV. Znajdź najmniejszy kąt spełniający kinematyczny warunek tworzenia pary elektron–pozyton. Sprawdź przypadki 90° i 180°. Dodatkowo wyznacz minimalną E₂ dla zderzenia przeciwbieżnego przy tym samym E₁.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Najpierw policz kwadrat łącznej wymaganej energii spoczynkowej (2mec²)². Kąt θ odnosi się do kierunków propagacji przed spotkaniem: przeciwbieżnie oznacza 180°, nie 0°.
Rozwiązanie
Próg jest warunkiem na energię niezmienniczą
Para wymaga ESP ≥ 1,022 MeV. Kwadrat tej wartości wynosi 1,044484 MeV². Dla fotonów:
E_{\mathrm{SP}}^2=2\cdot2{,}00\cdot0{,}200(1-\cos\theta)\,\mathrm{MeV}^2=0{,}800(1-\cos\theta)\,\mathrm{MeV}^2.
Stąd 1 − cos θ ≥ 1,044484/0,800 = 1,305605 i cos θ ≤ −0,305605. W przedziale od 0° do 180° cosinus maleje, więc:
\theta\ge\arccos(-0{,}305605)\approx107{,}79457^\circ.
Najmniejszy kąt progowy wynosi około 107,795°. Dla niezerowego zakresu ruchu końcowego potrzeba kąta większego od granicznego albo nieco większej energii.
Przypadki kontrolne
Przy 90° mamy ESP = √0,800 MeV ≈ 0,894427 MeV, mniej niż 1,022 MeV: para nie może powstać z samych tych fotonów. Przy 180° dostajemy ESP = √1,600 MeV ≈ 1,26491 MeV, więc warunek energetyczno-pędowy jest spełniony. Suma energii laboratoryjnych 2,200 MeV była w obu przypadkach identyczna.
Najmniejsza energia drugiego fotonu
Dla przeciwbieżnych kierunków E₁E₂ ≥ (mec²)². Zatem:
E_{2,\min}=\frac{0{,}511^2}{2{,}00}\,\mathrm{MeV}=0{,}1305605\,\mathrm{MeV}\approx130{,}561\,\mathrm{keV}.
Przy 90° potrzebna energia byłaby dwukrotnie większa, 0,261121 MeV. Przy dokładnie wspólnym kierunku θ = 0° nie ma żadnej skończonej E₂ spełniającej warunek: całkowita masa niezmiennicza dwóch współbieżnych fotonów pozostaje zerowa. To kontrola geometrii, której nie zastąpi porównanie samej sumy energii z 1,022 MeV.
Powiązana teoria
Próg reakcji: energia w układzie środka pędu, tarcza i zderzacz
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto