v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Relatywistyczne kierunki wiązek, czasy sygnałów i aberracja światła · 2 min czytania

Dwa różne promienie poprzeczne przy tej samej szybkości źródła

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Źródło o częstotliwości własnej f₀ = 600 THz porusza się w S z V = 0,60c wzdłuż +x. Przyjmij c = 3,00 · 10⁸ m/s. W doświadczeniu A wybieramy promień emitowany pod θ′ = 90° w S′. W doświadczeniu B wybieramy promień biegnący pod θ = 90° w S. Dla obu znajdź kąt w drugim układzie, częstotliwość i długość fali w laboratorium. Wyjaśnij, dlaczego wyniki częstotliwości nie są jednakowe, i sprawdź za pomocą składowych, że oba promienie poruszają się w S z c.

Dwie pary układów źródła i laboratorium. W pierwszej promień jest prostopadły do ruchu w układzie źródła, ale skierowany ukośnie do przodu w laboratorium. W drugiej jest prostopadły w laboratorium, a w układzie źródła ma składową wsteczną. Wszystkie kąty mierzone są od dodatniej osi x do kierunku biegu fotonu.
W obu wierszach V = 0,60c, lecz wybrano inne promienie. Kąt prosty jest dany w innym układzie. Nie wolno podstawić 90° raz jako θ, a raz jako θ′ w tym samym doświadczeniu. Powiększ rysunek.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

W A podstaw cos θ′ = 0 do formuł zapisanych w kącie źródłowym. W B użyj najpierw formuły z kątem laboratoryjnym, a potem transformacji odwrotnej kierunku.

Rozwiązanie

A: kierunek prostopadły w układzie źródła

Współczynnik γ wynosi 1,25. Przy cos θ′ = 0:

\cos\theta=\beta=0{,}60,\qquad \sin\theta=\frac1\gamma=0{,}80,\qquad \theta\approx53{,}130^\circ.

Czynnik częstotliwości wynosi D = γ = 1,25. Stąd fA = 750 THz = 7,50 · 10¹⁴ Hz oraz:

\lambda_A=\frac{3{,}00\cdot10^8\,\mathrm{m/s}}{7{,}50\cdot10^{14}\,\mathrm{s^{-1}}}=4{,}00\cdot10^{-7}\,\mathrm m=400\,\mathrm{nm}.

Laboratoryjne składowe prędkości światła to 0,60c i 0,80c. Ich kwadraty sumują się do c², więc szybkość nadal wynosi c. Kierunek nie jest poprzeczny w S.

B: kierunek prostopadły w laboratorium

Teraz cos θ = 0. Transformacja odwrotna daje cos θ′ = −β = −0,60 oraz sin θ′ = 0,80. Zatem θ′ ≈ 126,870°. Promień trzeba wyemitować ze składową wsteczną w układzie źródła.

D=\frac1\gamma=0{,}80,\qquad f_B=480\,\mathrm{THz},\qquad \lambda_B=\frac{c}{480\cdot10^{12}\,\mathrm{Hz}}=625\,\mathrm{nm}.

Możemy sprawdzić składowe bez opierania się na samym określeniu „poprzeczny”. W S′ u′ₓ = −0,60c, u′ᵧ = 0,80c. Transformacja daje uₓ = 0 oraz uᵧ = 0,80c/(1,25 · 0,64) = c.

Dlaczego nie ma sprzeczności?

W A i B wybrano dwa różne kierunki emisji: 90° i około 126,87° w S′. Jednocześnie odpowiadają im dwa inne kierunki odbioru w S: około 53,13° i 90°. Nie opisujemy jednego promienia dwoma sprzecznymi wzorami. Własna długość fali źródła to 500 nm; dla A zmniejszyła się do 400 nm, dla B wzrosła do 625 nm.

Wynik: A: θ ≈ 53,13°, 750 THz, 400 nm; B: θ′ ≈ 126,87°, 480 THz, 625 nm. Obie szybkości światła są równe c, mimo różnych częstotliwości i kątów.

Powiązana teoria

Aberracja światła: dwa kąty poprzeczne i skupienie kierunków fotonów

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.