v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Statystyki kwantowe: obsady, spin i idealny gaz Fermiego · 1 min czytania

Trzy cząstki i cztery stany: sprawdź, czego nie wolno dzielić przez 3!

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dostępne są cztery ortogonalne pełne stany jednocząstkowe o jednakowej energii. Umieszczamy w nich trzy nieoddziałujące cząstki. a) Policz stany bazowe dla cząstek rozróżnialnych, identycznych bozonów i identycznych fermionów. b) Dla każdego z tych trzech osobnych modeli załóż jednakowe prawdopodobieństwa jego dozwolonych stanów bazowych. Jakie jest prawdopodobieństwo, że wszystkie trzy cząstki zajmują jeden stan? c) Wyjaśnij, dlaczego podzielenie wyniku dla rozróżnialnych cząstek przez 3! nie daje poprawnej liczby stanów bozonowych.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Dla bozonów policz ustawienia trzech znaków cząstek i trzech przegródek. Dla fermionów wybierz trzy zajęte stany z czterech. Warunek równych prawdopodobieństw dotyczy każdego modelu oddzielnie.

Rozwiązanie

Trzy różne przestrzenie stanów

Dla cząstek rozróżnialnych każdy z trzech numerów ma cztery możliwości, więc liczba stanów wynosi 64. Dla bozonów układ sześciu miejsc zawiera trzy znaki cząstek i trzy przegródki. Wybieramy pozycje znaków:

W_B=\binom{6}{3}=20.

Dla fermionów każda obsada jest równa 0 lub 1. Wybór trzech zajętych stanów daje 4 możliwości. Równie dobrze można wybrać jeden stan pusty.

Wspólna obsada jednego stanu

W modelu rozróżnialnym sprzyjają zdarzeniu konfiguracje AAA, BBB, CCC i DDD. Prawdopodobieństwo wynosi 4/64 = 0,0625, czyli 6,25%. Dla bozonów istnieją cztery wektory z jedną obsadą równą 3 i trzema zerami. Przy założonych równych wagach otrzymujemy 4/20 = 0,2, czyli 20%. Dla fermionów zdarzenie jest zakazane i ma prawdopodobieństwo 0.

Dlaczego nie 64/6?

Stan z trzema różnymi zajętymi pozycjami ma sześć zapisów z etykietami, stan z dwiema cząstkami w jednym miejscu i jedną w innym — trzy, a AAA tylko jeden. Nie istnieje wspólny dzielnik, który usuwałby etykiety ze wszystkich konfiguracji jednakowo. Wynik 64/6 nie jest nawet liczbą całkowitą.

Większe prawdopodobieństwo wspólnej obsady w modelu bozonowym nie dowodzi działania siły przyciągającej. Zmieniliśmy zbiór dozwolonych stanów oraz sposób ich ważenia. Przy nierównych energiach trzeba byłoby policzyć wagi energetyczne, zamiast dzielić samą liczbę stanów sprzyjających przez wszystkie.

Powiązana teoria

Ile jest stanów? Nierozróżnialność, obsady i zakaz Pauliego

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.