Przesunięcie większe od granicy pojedynczego rozproszenia
W zestawie danych opisanym jako pojedyncze rozproszenie na spoczywającym swobodnym elektronie, dla θ = 120° zapisano Δλ = (5,40 ± 0,05) pm. ± oznacza niepewność standardową przesunięcia; niepewność kąta i λC = 2,4263 pm uznajemy tu za pomijalne. Porównaj wynik z przewidywaniem i z największym przesunięciem dopuszczalnym przy dowolnym kącie. Czy sama korekta kąta może uratować tę interpretację? Wskaż, co sprawdzić w danych, bez przypisywania jednej przyczyny na podstawie samego odczytu.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Dla 120° czynnik 1 − cos θ wynosi 1,5. W całym przedziale kątów nie przekracza 2.
Rozwiązanie
Sprawdzenie przy podanym kącie
\Delta\lambda_{model}=2{,}4263\cdot1{,}5\,\mathrm{pm}=3{,}63945\,\mathrm{pm}.
\frac{5{,}40-3{,}63945}{0{,}05}\approx35{,}2.
Różnica jest około 35 razy większa od podanej niepewności standardowej. To nie jest małe odchylenie wynikające z zaokrąglenia. Nie zamieniamy tej liczby automatycznie na prawdopodobieństwo bez założeń o rozkładzie i kompletności niepewności.
Sprawdzenie całego zakresu
\Delta\lambda_{max}=2\lambda_C=4{,}8526\,\mathrm{pm}<5{,}40\,\mathrm{pm}.
Nawet kąt 180° nie wystarcza. Sama zmiana θ w dozwolonym zakresie nie wyjaśni odczytu w modelu pojedynczego rozproszenia na spoczywającym elektronie.
Wniosek i dalsza kontrola
Odpowiedź: dane są wyraźnie niezgodne z podanymi założeniami. Należy sprawdzić przeliczenie jednostek, zerowanie i skalę długości fali, identyfikację właściwej linii oraz możliwość rozproszeń wielokrotnych. Trzeba też zweryfikować, czy opis elektronu jako swobodnego i początkowo spoczywającego jest odpowiedni. Pojedyncza liczba nie wskazuje, która z tych możliwości zachodzi; nie jest dowodem złamania zachowania energii.
Przydatna kontrola analizy to powtórzenie redukcji tych samych surowych danych z zachowaniem kalibracji i sprawdzenie innych kątów. Nie poprawiamy odczytu ręcznie do wartości z wzoru tylko po to, by uzyskać zgodny wykres.
Powiązana teoria
Pomiar przesunięcia Comptona: nachylenie wykresu, niepewność i granice modelu
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto