v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Rozpraszanie Comptona i pomiary energii fotonów · 1 min czytania

Przesunięcie większe od granicy pojedynczego rozproszenia

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W zestawie danych opisanym jako pojedyncze rozproszenie na spoczywającym swobodnym elektronie, dla θ = 120° zapisano Δλ = (5,40 ± 0,05) pm. ± oznacza niepewność standardową przesunięcia; niepewność kąta i λC = 2,4263 pm uznajemy tu za pomijalne. Porównaj wynik z przewidywaniem i z największym przesunięciem dopuszczalnym przy dowolnym kącie. Czy sama korekta kąta może uratować tę interpretację? Wskaż, co sprawdzić w danych, bez przypisywania jednej przyczyny na podstawie samego odczytu.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Dla 120° czynnik 1 − cos θ wynosi 1,5. W całym przedziale kątów nie przekracza 2.

Rozwiązanie

Sprawdzenie przy podanym kącie

\Delta\lambda_{model}=2{,}4263\cdot1{,}5\,\mathrm{pm}=3{,}63945\,\mathrm{pm}.

\frac{5{,}40-3{,}63945}{0{,}05}\approx35{,}2.

Różnica jest około 35 razy większa od podanej niepewności standardowej. To nie jest małe odchylenie wynikające z zaokrąglenia. Nie zamieniamy tej liczby automatycznie na prawdopodobieństwo bez założeń o rozkładzie i kompletności niepewności.

Sprawdzenie całego zakresu

\Delta\lambda_{max}=2\lambda_C=4{,}8526\,\mathrm{pm}<5{,}40\,\mathrm{pm}.

Nawet kąt 180° nie wystarcza. Sama zmiana θ w dozwolonym zakresie nie wyjaśni odczytu w modelu pojedynczego rozproszenia na spoczywającym elektronie.

Wniosek i dalsza kontrola

Odpowiedź: dane są wyraźnie niezgodne z podanymi założeniami. Należy sprawdzić przeliczenie jednostek, zerowanie i skalę długości fali, identyfikację właściwej linii oraz możliwość rozproszeń wielokrotnych. Trzeba też zweryfikować, czy opis elektronu jako swobodnego i początkowo spoczywającego jest odpowiedni. Pojedyncza liczba nie wskazuje, która z tych możliwości zachodzi; nie jest dowodem złamania zachowania energii.

Przydatna kontrola analizy to powtórzenie redukcji tych samych surowych danych z zachowaniem kalibracji i sprawdzenie innych kątów. Nie poprawiamy odczytu ręcznie do wartości z wzoru tylko po to, by uzyskać zgodny wykres.

Powiązana teoria

Pomiar przesunięcia Comptona: nachylenie wykresu, niepewność i granice modelu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.