v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Obracające się układy odniesienia i siła Coriolisa · 1 min czytania

Ile kosztuje przybliżenie krótkiego czasu?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Punkt startuje z centrum z V = (2; 0) m/s, a Ω = +0,40 rad/s. Oblicz dokładne y′ = −2t sin(0,40t) oraz przybliżone y′p = −0,80t² dla t = 0,50 s i t = 2,00 s. Dla każdej chwili podaj błąd bezwzględny i względny względem wyniku dokładnego. Która próba spełnia wymaganie błędu poniżej 1%? Podaj przedział czasu spełniający prosty wystarczający warunek |Ωt| ≤ 0,20.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Nie porównuj samych zaokrąglonych centymetrów. Najpierw policz różnicę z kilkoma cyframi roboczymi, potem podziel przez |y′|. Cyfry robocze nie oznaczają takiej dokładności rzeczywistego przyrządu.

Rozwiązanie

Pierwsza próba: kąt 0,20 rad

Dla 0,50 s iloczyn ut wynosi 1 m. Zatem y′ = −sin 0,20 m ≈ −0,198669 m, a y′p = −0,200000 m. Błąd bezwzględny wynosi 0,001331 m, czyli około 1,33 mm. Błąd względny to:

\varepsilon_y=\frac{0{,}200000-0{,}19866933}{0{,}19866933}\approx0{,}006698=0{,}6698\%.

Ta próba spełnia wymaganie 1%. Przybliżenie daje zbyt duże bezwzględne odchylenie, ponieważ dla dodatniego małego kąta θ mamy sin θ < θ.

Druga próba: kąt 0,80 rad

Dla 2,00 s otrzymujemy y′ = −4 sin 0,80 m ≈ −2,869424 m oraz y′p = −3,200000 m. Błąd bezwzględny to 0,330576 m, a względny około 11,52%. Warunek 1% nie jest spełniony.

Wykres y prim w funkcji czasu od 0 do 2 s dla u 2 m/s i omega 0,4 rad/s. Dokładna krzywa minus 2t sinus 0,4t leży powyżej paraboli minus 0,8t do kwadratu. Po 0,5 s różnica wynosi około 0,00133 m, po 2 s około 0,33058 m.
Przybliżenie krótkiego czasu porównujemy z rozwiązaniem dokładnym tego samego modelu. Rosnący błąd nie pochodzi z integratora numerycznego ani z oporu ruchu. Powiększ rysunek.

Wystarczający przedział i jego ograniczenie

Z |Ωt| ≤ 0,20 przy |Ω| = 0,40 rad/s wynika 0 ≤ t ≤ 0,50 s. Dla dodatnich chwil w tym przedziale podana w lekcji granica θ²/(6 − θ²) jest mniejsza niż 0,672%, więc zapewnia błąd poniżej 1%. W t = 0 oba wyniki są zerowe i błąd bezwzględny wynosi zero; iloraz definiujący błąd względny jest wtedy 0/0 i nie należy go raportować jako liczbę.

Jest to warunek wystarczający, nie największy możliwy przedział dokładności 1%. Dotyczy składowej y′ przy starcie z centrum i podanych warunkach, a nie dowolnego ruchu ani błędu x′. Skrócenie kroku animacji nie poprawi tego przybliżenia: pominięte składniki znajdują się w samym wzorze.

Powiązana teoria

Ruch swobodny widziany z tarczy: dokładny tor i błąd przybliżenia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.