v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Obracające się układy odniesienia i siła Coriolisa · 1 min czytania

Prędkość względna i prędkość laboratorium

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Układ S′ obraca się z Ω = +1,5 rad/s. W rozpatrywanej chwili θ = +90°, r′ = (2; −1) m, a v′ = (0,5; 1) m/s. Oblicz prędkość inercjalną najpierw w bazie prim, a następnie jej składowe w S. Porównaj szybkości w obu układach. Której pary wartości nie wolno bezpośrednio dodać?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

W osiach prim składnik Ω × r ma składowe (−Ωy′; Ωx′). Dopiero sumę obróć do nieruchomych osi. Wartości prędkości w dwóch różnych bazach nie tworzą jednej pary składowych.

Rozwiązanie

Najpierw wspólna baza

Składnik związany z ruchem osi wynosi (−1,5 · (−1); 1,5 · 2) m/s = (1,5; 3) m/s. Dodajemy go do względnej prędkości wyrażonej w tej samej bazie:

\vec u=(0{,}5;1)+(1{,}5;3)=(2;4)\ \mathrm{m/s}.

Składnik Ωr ma jednostkę s⁻¹ · m = m/s. Dodatnia składowa 1,5 m/s przy x′ wynika z ujemnego y′; nie powinniśmy zgubić jej znaku.

Powrót do osi laboratorium

Przy θ = 90° kierunek x′ jest kierunkiem +y, a y′ kierunkiem −x. Transformacja odwrotna daje v = (−4; 2) m/s. Zarówno u, jak i v opisują tę samą prędkość inercjalną:

|\vec v|=|\vec u|=\sqrt{20}\ \mathrm{m/s}\approx4{,}472\ \mathrm{m/s},\qquad |\vec v'|=\sqrt{1{,}25}\ \mathrm{m/s}\approx1{,}118\ \mathrm{m/s}.

Różnica szybkości nie jest błędem transformacji. Zmienił się obserwator wyznaczający ruch. Nie wolno dodawać składowych v w S do (−Ωy′; Ωx′) w S′, bo pierwsza współrzędna każdej pary wskazuje wtedy inny fizyczny kierunek. Można natomiast w każdej z baz obliczyć długość już poprawnie złożonego wektora.

Powiązana teoria

Obracające się osie: to samo położenie, różne prędkości

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.