v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Swobodne obwody LC i RLC: stan początkowy, tłumienie i pomiar · 1 min czytania

Krytyczne tłumienie z jednym odwróceniem napięcia

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Obwód ma L=50 mH, C=20 µF, R=100 Ω, U₀=10 V i I₀=−0,40 A. Wyznacz U(t), pierwsze zero napięcia, prąd w tej chwili oraz czas i wartość minimum U. Ile ciepła wydzieli się w oporze po bardzo długim czasie? Czy pojedyncza zmiana znaku przeczy tłumieniu krytycznemu?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Dla granicy użyj (A+Bt)e−αt i obu stanów początkowych. Minimum napięcia występuje przy I=C U′=0, nie przy samym U=0.

Rozwiązanie

Warunki początkowe ustalają liniowy nawias

R=2√(L/C)=100 Ω, więc α=ω₀=1000 s⁻¹. A=10 V, B=I₀/C+αU₀=−20000+10000=−10000 V/s. Otrzymujemy:

U(t)=10(1-1000t)e^{-1000t}\ \mathrm V,\qquad I(t)=(-0{,}40+200t)e^{-1000t}\ \mathrm A,

gdzie t ma jednostkę sekundy; współczynnik 200 w zapisie prądu ma jednostkę A/s. Napięcie znika po 1 ms. Prąd wynosi wtedy (−0,40+0,20)e−1 A≈−0,073576 A, więc zmiana U trwa nadal.

Dwa przebiegi krytyczne dla L=50 mH, C=20 µF, R=100 Ω i U₀=10 V. Przy I₀=0 napięcie pozostaje dodatnie; przy I₀=−0,40 A przechodzi przez zero po 1 ms i ma minimum −1,353 V po 2 ms.
Tłumienie krytyczne określa równanie, lecz sam przebieg zależy jeszcze od dwóch warunków początkowych. Jedno przejście przez zero nie jest cyklem drgań. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Minimum i końcowy bilans

Prąd jest zerowy przy t=0,40/200 s=2 ms. Wtedy U=10(1−2)e−2 V≈−1,35335 V. Później pochodna jest dodatnia i U rośnie do zera od ujemnej strony. Liniowy nawias ma tylko jedno zero; nie otrzymujemy serii drgań.

Początkowa energia to CU₀²/2+LI₀²/2=1,0 mJ+4,0 mJ=5,0 mJ. Oba stany zanikają do zera, więc opór ostatecznie odbiera całe 5,0 mJ. Krytyczne tłumienie nie zostało naruszone: określa ono pierwiastki równania, a nie obowiązek zachowania znaku U przy dowolnym I₀.

Powiązana teoria

Tłumienie krytyczne i nadkrytyczne: granica drgań i rola stanu początkowego

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.