Moc wraca do źródła: od przebiegów do energii w pięciu sekundach
Odbiornik zasilany napięciem sinusoidalnym o U = 120 V pobiera prąd o I = 5,00 A, opóźniony o 60°. Częstotliwość wynosi 50 Hz, a napięcie ma maksimum w t = 0. Wszystkie podane U i I są skuteczne. Wyznacz P, Q, S i p(t), a także minimum i maksimum mocy chwilowej. Oblicz energię netto pobraną przez 5,00 s. Wyjaśnij, jak dodatnia energia netto może współistnieć z ujemną mocą chwilową.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Zapisz dwie sinusoidy z amplitudami √2U i √2I. Dopiero ich iloczyn uśrednij. Sprawdź, czy 5,00 s zawiera całkowitą liczbę okresów.
Rozwiązanie
1. Faza i wartości trzech mocy
Opóźnienie oznacza φ = +π/3. Dlatego moc bierna jest dodatnia:
S=120\cdot5{,}00=600\ \mathrm{VA},\quad P=600\cos60^\circ=300\ \mathrm W,\quad Q=600\sin60^\circ=300\sqrt3\ \mathrm{var}\approx519{,}6\ \mathrm{var}.
Kontrola: P² + Q² = 300² + 270000 = 360000, czyli S². Współczynnik mocy wynosi 0,5, ale nie podano mocy użytecznej, więc nie da się obliczyć sprawności urządzenia.
2. Najpierw iloczyn wartości chwilowych
ω = 2π · 50 s⁻¹ = 100π s⁻¹. Mnożymy u(t) = 120√2 cos(100πt) V przez i(t) = 5√2 cos(100πt − π/3) A:
p(t)=\left[300+600\cos(200\pi t-\pi/3)\right]\ \mathrm W,\qquad t\text{ w sekundach}.
Cosinus mieści się między −1 a 1. Zatem pmin = −300 W, a pmax = 900 W. W t = 0 mamy p = 600 W, co można sprawdzić bezpośrednio: u(0) = 120√2 V, i(0) = 5√2/2 A. Amplituda zmiennego składnika p wynosi 600 W; nie jest to sama moc bierna 519,6 var.
3. Energia netto i energia zwracana
Pięć sekund to 250 okresów napięcia. Całka ze zmiennego składnika p po takim czasie znika:
E=P\Delta t=300\cdot5{,}00=1500\ \mathrm J.
W ujemnych fragmentach okresu odbiornik oddaje część uprzednio zgromadzonej energii. Dodatnie pola pod wykresem są jednak większe od wartości bezwzględnej ujemnych pól. Ich różnica wynosi 6 J na okres, ponieważ 300 W · 0,020 s = 6 J. Dodawanie wartości bezwzględnych obu pól dałoby energię przepływającą w obu kierunkach, a nie energię netto.
Powiązana teoria
Moc czynna, bierna i pozorna: co pokazuje przebieg mocy?
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto