v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Moc prądu przemiennego, bilanse i kompensacja · 1 min czytania

Cosinus równy jeden, a współczynnik mocy tylko 0,6

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Idealne źródło utrzymuje napięcie u(t)=100\sqrt2\cos\omega t\ \mathrm V, gdzie f = 50 Hz. Odbiornik elektroniczny pobiera prąd i(t)=\left[3\sqrt2\cos\omega t+4\sqrt2\cos3\omega t\right]\ \mathrm A. Oblicz całkowity prąd skuteczny, moc czynną, pozorną i współczynnik mocy. Czy cosinus fazy składowej podstawowej wystarczy do jego oceny? Następnie dołącz równolegle idealny kondensator pobierający prąd skuteczny 2 A przy tej częstotliwości. Oblicz C i nowe P, I, S oraz λ. Załóż, że napięcie i zadany prąd samego odbiornika nie zmieniają się po podłączeniu kondensatora.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Harmoniczne o różnych częstotliwościach są ortogonalne w pełnym okresie. Dodawaj kwadraty ich wartości skutecznych. Prąd kondensatora jest przesunięty o 90° względem składowej podstawowej napięcia.

Rozwiązanie

Wartość skuteczna pełnego prądu

Składowe o częstotliwościach f i 3f mają wartości skuteczne 3 A oraz 4 A. Średnia iloczynu cos ωt · cos 3ωt w pełnym okresie jest zerowa, dlatego:

I^2=3^2+4^2=25\ \mathrm{A^2},\qquad I=5\ \mathrm A.

Przy obliczaniu średniej ui składnik trzeciej harmonicznej również daje zero: źródło nie zawiera napięcia o 3f. Składowa podstawowa prądu jest w fazie z napięciem, zatem P = 100 · 3 = 300 W. Moc pozorna S = 100 · 5 = 500 VA, a λ = 300/500 = 0,600. Mimo cos φ₁ = 1 pełny współczynnik mocy jest mniejszy od jedności.

Co dodaje kondensator?

Potrzebna pojemność wynika z IC = ωCU:

C=\frac{2}{2\pi\cdot50\cdot100}\ \mathrm F\approx63{,}66\ \mu\mathrm F.

Prąd kondensatora to −2√2 sin ωt A. Jego średni iloczyn z u(t) jest zerowy, więc P pozostaje 300 W. Składowa podstawowa całego prądu ma wskaz 3 + j2 A i wartość skuteczną √13 A. Nie zmienia się trzecia harmoniczna 4 A, zgodnie z założeniem zadania:

I_{\mathrm{po}}=\sqrt{3^2+2^2+4^2}=\sqrt{29}\ \mathrm A\approx5{,}3852\ \mathrm A.

S_{\mathrm{po}}=100\sqrt{29}\ \mathrm{VA}\approx538{,}52\ \mathrm{VA},\qquad\lambda_{\mathrm{po}}=\frac3{\sqrt{29}}\approx0{,}5571.

Współczynnik mocy pogorszył się. Nie było początkowego indukcyjnego przesunięcia do skompensowania, a kondensator dodał nowy prąd w kwadraturze. Nie usunął trzeciej harmonicznej, ponieważ przy zadanym czysto sinusoidalnym napięciu sam jej nie wytwarza. W rzeczywistej sieci impedancja źródła oraz zachowanie odbiornika mogą zmienić przebiegi; tutaj pozostają jawnie ustalone.

Dla kontroli: moc bierna składowej podstawowej po zmianie to Q₁ = −200 var. Wyrażenie √(P² + Q₁²) ≈ 360,56 VA nie jest pełnym S = 538,52 VA, bo pomija prąd harmonicznej. To konkretna granica użycia trójkąta mocy wyprowadzonego dla pojedynczej sinusoidy.

Powiązana teoria

Kompensacja kondensatorem: mniejszy prąd i granica przekompensowania

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.