v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Cewka w obwodzie RL: przełączanie, energia i pomiary · 1 min czytania

Dwa opory wyznaczają cewkę, trzeci sprawdza model

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla tej samej cewki otrzymano modelowe pary: zewnętrzny R₁ = 10 Ω i τ = 20 ms oraz R₁ = 30 Ω i τ = 10 ms. Wyznacz L i r bez korzystania z amplitudy prądu. Przewidź τ dla R₁ = 50 Ω. Trzecia próba dała 8,0 ms: porównaj wynik i wyjaśnij, czy wszystkie trzy pary mogą dokładnie opisywać tę samą cewkę o stałych L i r.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Narysuj 1/τ w funkcji R₁. Nachylenie ma wartość 1/L, a nie L.

Rozwiązanie

Odwrócenie stałej czasowej daje prostą

20 ms = 0,020 s, więc 1/τ₁ = 50 s⁻¹. Dla 10 ms jest 100 s⁻¹. Różnica 50 s⁻¹ przypada na różnicę 20 Ω. Z równania 1/τ = R₁/L + r/L:

\frac1L=\frac{100-50}{30-10}\frac{\mathrm{s^{-1}}}{\Omega}=2{,}5\frac{\mathrm{s^{-1}}}{\Omega},\qquad L=0{,}400\ \mathrm H.

Podstawienie pierwszej pary daje r = L/τ₁ − R₁ = 0,400/0,020 − 10 = 10 Ω. Druga para kontrolnie daje 0,400/0,010 − 30 = 10 Ω. Jednostka Ω·s jest henrem.

Przewidywanie przed odczytaniem trzeciego punktu

Dla 50 Ω całkowity opór wynosi 60 Ω. Przewidujemy τ = 0,400/60 s ≈ 6,667 ms, czyli 1/τ = 150 s⁻¹. Odczyt 8,0 ms odpowiada 125 s⁻¹. Jest o około 1,333 ms, czyli 20% przewidywanego czasu, większy.

Trzy dokładnie podane pary nie leżą na jednej prostej, więc nie mogą wszystkie spełniać modelu tej samej stałej L i r. Gdyby nadal narzucić L = 0,400 H trzeciej próbie, wyszłoby r = 0,400/0,008 − 50 = 0 Ω, sprzecznie z wcześniejszym 10 Ω.

Rozbieżność jest informacją, nie diagnozą przyczyny

Dane bez przedziałów nie pozwalają ocenić statystycznej istotności rzeczywistego eksperymentu. Nie rozstrzygają też, czy zmieniło się L, opór, napięcie, metoda wyznaczania τ, czy błędnie zapisano punkt. Trzeba sprawdzić warunki i powtórzyć próby z oceną niepewności. Syntetyczny przykład uczy oddzielać dopasowanie dwóch parametrów od niezależnej próby modelu.

Na wykresie 1/τ w funkcji zewnętrznego oporu R zaznaczono punkty 10 Ω i 50 s⁻¹ oraz 30 Ω i 100 s⁻¹. Ich prosta przewiduje 150 s⁻¹ przy 50 Ω; trzeci odczyt wynosi 125 s⁻¹.
Prosta jest przewidywaniem stałych L oraz r wyznaczonych z pierwszych dwóch prób. Trzeci punkt służy do sprawdzenia modelu, nie do przemilczenia rozbieżności. Powiększ rysunek.

Powiązana teoria

Jak wyznaczyć indukcyjność i opór uzwojenia z przebiegu prądu?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.