v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Stateczność pływania, metacentrum i próba przechyłów · 1 min czytania

Dwie osie obrotu tej samej wodnicy

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Pływak ma L = 2,00 m, b = 1,20 m, T = 0,30 m i KG = 0,45 m. Woda ma ρ = 1000 kg/m³; g = 10 N/kg. Ładunek jest unieruchomiony.

a) Oblicz GM dla obrotu wokół osi wzdłużnej oraz osi poprzecznej. b) Porównaj liniowe momenty przywracające dla odchylenia 0,020 rad w każdej płaszczyźnie. c) Konstruktor podwaja L, zachowując b, T i KG. Co zmieni się w GM i momencie dla obrotu wokół osi wzdłużnej? Czy masa może wtedy pozostać taka sama?

Widok prostokątnej powierzchni wodnicy: szerokość b równa 1,20 m i długość L równa 2,00 m. Oś wzdłużna przechodzi przez środek. Pasek o polu dA leży w odległości x od tej osi. Pokazano także prostopadłą oś poprzeczną.
Wodnica to przekrój pływaka płaszczyzną spokojnej powierzchni wody. Tu prostokąt jest narysowany w skali. I względem osi wzdłużnej sumuje x² dA; przy zmianie osi zmienia się odległość podnoszona do kwadratu. Powiększ rysunek.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

W drugim momencie pola do trzeciej potęgi wchodzi wymiar prostopadły do osi obrotu. W części c warunek stałego T jest ważniejszy niż samo skrócenie L we wzorze na BM.

Rozwiązanie

Każda oś ma własny drugi moment pola

V = 0,72 m³, m = 720 kg i KB = 0,15 m. Dla osi wzdłużnej I = Lb³/12 = 0,288 m⁴, BM = 0,400 m, więc GM = 0,100 m. Dla osi poprzecznej:

I=\frac{bL^3}{12}=0{,}800\,\mathrm{m^4},\quad BM=\frac{0{,}800}{0{,}720}=\frac{10}{9}\,\mathrm m,\quad GM=\frac{73}{90}\,\mathrm m\approx0{,}8111\,\mathrm m.

W obu płaszczyznach GM jest dodatnie. Wartości momentów liniowych wynoszą odpowiednio 720 · 10 · 0,100 · 0,020 = 14,4 N·m oraz 720 · 10 · (73/90) · 0,020 = 116,8 N·m. W obu przypadkach zwrot jest przeciwny do odchylenia. Dłuższy wymiar wodnicy zwiększa moment pola względem osi poprzecznej.

Co naprawdę pozostaje stałe?

Po podwojeniu L przy zachowaniu b i T podwaja się V, a więc masa potrzebna do pływania z takim zanurzeniem: m = 1440 kg. Dla osi wzdłużnej I także się podwaja, więc BM i GM pozostają bez zmian. Moment przy tym samym kącie podwaja się do 28,8 N·m, ponieważ podwoił się ciężar.

Przy stałej masie T nie mogłoby pozostać równe 0,30 m: w tym prostokątnym modelu spadłoby do 0,15 m. Byłoby to inne porównanie, wymagające ponownego obliczenia KB i BM. Skrócenie L w wyrażeniu b²/(12T) nie oznacza, że długość nigdy nie wpływa na wynik przez zanurzenie.

Powiązana teoria

Metacentrum: jak kształt wodnicy wpływa na stateczność?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.