v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Łańcuchy rozpadu: narastanie produktów, równowaga i pomiar · 1 min czytania

Dwa strumienie przemian i trzy chwilowe zmiany liczby jąder

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W pewnej chwili modelowego łańcucha P → D → S jest NP=6000 i ND=1000. Stałe rozpadu wynoszą λP=0,010 s⁻¹ i λD=0,040 s⁻¹. Próbka jest zamknięta, S trwałe, a każda przemiana tworzy jedno następne śledzone jądro. Oblicz obie aktywności, szybkości zmian wszystkich trzech liczb oraz całkowitą aktywność. Oszacuj zmiany przez najbliższe 0,10 s i wyjaśnij, dlaczego są przybliżone.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Narysuj osobno dopływ do D i jego rozpad. W krótkim czasie użyj początkowego nachylenia; nie myl tej stycznej z dokładnym przebiegiem.

Rozwiązanie

Najpierw liczymy dwa rodzaje przemian

AP=0,010·6000=60 Bq, a AD=0,040·1000=40 Bq. Z pierwszego ogniwa do drugiego trafia średnio 60 jąder w sekundzie, podczas gdy 40 D przekształca się w S.

\frac{dN_P}{dt}=-60\ \mathrm{s^{-1}},\quad \frac{dN_D}{dt}=60-40=+20\ \mathrm{s^{-1}},\quad \frac{dN_S}{dt}=+40\ \mathrm{s^{-1}}.

Suma −60+20+40=0 potwierdza zamknięty bilans śledzonych jąder. Całkowita aktywność wynosi natomiast 100 Bq, bo dodajemy liczby obu rodzajów przemian, a nie ich wpływy ze znakami na jedno ogniwo.

Rozpady P zasilają D, a rozpady D zasilają trwałe S. Strzałki opisują aktywności w bekerelach, pola opisują liczby śledzonych jąder. Szybkość zmiany liczby D jest różnicą dopływu z P i rozpadu D.
Schemat bilansu, bez skali długości. Aktywność opisuje strzałkę przemiany; zmiana liczby produktu jest bilansem dwóch strzałek. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Co przewiduje krótki krok czasu?

Iloczyny początkowych szybkości przez 0,10 s dają ΔNP≈−6, ΔND≈+2 i ΔNS≈+4. Oczekujemy więc około 5994 P i 1002 D oraz czterech nowych S. To oszacowanie wartości oczekiwanych, a nie gwarantowane liczby zdarzeń w tej próbie.

Przez te 0,10 s zmieniają się N, a z nimi aktywności. Zastosowaliśmy jedynie początkową styczną. Parametry λPΔt=0,001 i λDΔt=0,004 są małe, więc taki krok jest rozsądnym przybliżeniem. Dla długiego przedziału trzeba użyć rozwiązania zależnego od czasu lub całkowania bilansu. Ujemny znak przy ΔNP oznacza ubytek, a nie ujemną aktywność.

Powiązana teoria

Promieniotwórczy produkt rozpadu: skąd przybywa jąder, które same zanikają?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.